21 cebcceb1cf81cf84ceafcebfcf85 cf84cf81ceb5ceb9cf82 cf80ceb1ceb3cebacf8ccf83cebcceb9ceb5cf82 ceb7cebcceadcf81ceb5cf82 cf80cebfceafceb7

Οι τρεις Παγκόσμιες Ημέρες Ποίησης, Δασοπονίας (21 Μαρτίου) και Μάνας Γης  (22 Μαρτίου) μπορούν να αποτυπωθούν σε μία, μέσα από το έργο του Γιάννη Ρίτσου που αφορά την Πάρνηθα. Ας δούμε πως…

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ

[Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος, δεύτερος από δεξιά στο σανατόριο της Πάρνηθας. Από το 1965 το κτήριο περιήλθε στη διαχείριση του ΕΟΤ,   ο οποίος το μετατρέπει ΞΕΝΙΑ και σε  σχολή τουριστικής εκπαίδευσης μέχρι και το 1985. Βρίσκεται λίγο πριν από την Αγία Τριάδα.Το κτήριο χαρακτηρίστηκε διατηρητέο το 2022, την κυριότητα του οποίου έχει η ΕΤΑΔ.]


Ο Γιάννης Ρίτσος εκτός από την ποίηση και τη ζωγραφική είχε «αγαπήσει», το χορό (1) και την υποκριτική.

Το 1936 ως ηθοποιός έλαβε μέρος σε πολλές θεατρικές και μουσικές παραστάσεις, που είχαν ως αποτέλεσμα να κλονίσουν ακόμα περισσότερο την υγεία του και να τον υποχρεώσουν να μεταφερθεί στο σανατόριο της Πάρνηθας. Στο σανατόριο που βρίσκονταν στο χώρο του σημερινού ΞΕΝΙΑ, κοντά στην Αγία Τριάδα , ο Ρίτσος έζησε από τον Οκτώβριο του 1937 έως τον Απρίλιο του 1938.

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ Κ Η ΠΑΡΝΗΘΑ

Ο Γιάννης Ρίτσος έγραψε κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο σανατόριο της Πάρνηθας τρία έργα: «Μια πυγολαμπίδα φωτίζει τη νύχτα» (1937), «Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού» (1938, αφιερωμένο στο Βασίλη Ρώτα), «Εαρινή Συμφωνία» (1938).

Σε δύο τουλάχιστον έργα του που έχουμε υπ΄ όψιν μας (δεν γνωρίζουμε ολοκληρωμένα το μεγάλο έργο του ποιητή) κάνει αναφορά στην Πάρνηθα.

ΕΑΡΙΝΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ

Από την «Εαρινή Συμφωνία» Ρίτσος επιλέγουμε:

«Θ’ αφήσω/ τη λευκή χιονισμένη κορυφή/ που ζέσταινε μ’ ένα χαμόγελο/ την απέραντη μόνωσή μου. – Θα τινάξω απ’ τους ώμους μου/ τη χρυσή τέφρα των άστρων/ καθώς τα σπουργίτια/ τινάζουν το χιόνι/ απ΄ τα φτερά τους.»

«…/Τις νύχτες/αφουγκραζόμουν τους θρόους της σιγής/κ’ η ανάσα του χαμόγελου
δε γνώριζε τη μετάνοια»

«…/ Δε νιώθεις/ την ωχρή παρουσία/ του αιθέρα και του ιωδίου/ την πληγωμένη κραυγή/ της παραφροσύνης/ μια μυρωδιά βροχής που πέφτει/ σε παγωμένα τζάμια εσπερινά/ σανατορίων και ψυχιατρείων; (2)»

«…/Αγαπούμε τη γη, τους ανθρώπους και τα ζώα/Τα ερπετά, τον ουρανό και τα έντομα/Είμαστε, είμαστε κι εμείς όλα μαζί/Μαζί κι ο ουρανός και η γη (3)»

«… /Καλοί μου άνθρωποι/ πως μπορείτε/να σκύβετε ακόμη;/ Πως μπορείτε να μη χαμογελάτε; – Ανοίξτε τα παράθυρα. – Νίβομαι στο φως/ βγαίνω στον εξώστη/ γυμνός/ ν΄ αναπνεύσω βαθιά/ τον αιώνιο αγέρα/ με τ΄ αδρά μύρα/ του νοτισμένου δάσους/ με την αλμύρα της απέραντης θάλασσας – Αστράφτει ο κόσμος ακούραστος. Κοιτάχτε.»

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Δείτε και τις δύο τελευταίες φωτογραφίες από το “Πάρκο των Ψυχών”.

ΙΣΩΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΕΤΣΙ

Στο πολυσυζητημένο(4)  μυθιστόρημα «Ίσως να ‘ναι κι έτσι» (1985, ΚΕΔΡΟΣ), ο Γιάννης Ρίτσος μεταξύ των άλλων αναφέρει :

«…οι δύο Άγγελοι που κοιτιούνται στον καθρέφτη βλέπουν το πρόσωπό τους διάστικτο με αφρούς σα να χιονίζει, και πράγματι χιονίζει στο Σανατόριο της Πάρνηθος κι απλώνεται παντού μια ευλογημένη ασπράδα, μια ζεστή όμως ασπράδα, ως πέρα πέρα…»

Στο έργο του Γιάννη Ρίτσου μπορείς να ξεχωρίσεις μια διάχυτη αγάπη για τη φύση, τα σπουργίτια, τα έντομα, τα ζώα, τον ουρανό, τη βροχή, τη θάλασσα, τον ήλιο, τ’ αστέρια, τα στάχυα, τα χαμόμηλα, το παλιό τραγούδι του γρύλου, τη βρυσούλα, τα νεράντζια, τα σύννεφα, τα αμπέλια…

Πάρκο Ψυχών Είσοδος

Τα ξυλόγλυπτα του Σπύρου Ντασιώτη στο “Πάρκο των Ψυχών” της Πάρνηθας, στο παλιό σανατόριο και ο Γιάννης Ρίτσος. Το “Πάρκο των Ψυχών” δημιουργήθηκε από τους καμένους κορμούς δένδρων από την πυρκαγιά της Πάρνηθας (2007). Δημιουργός ο ξυλογλύπτης Σπύρος Ντασιώτης αν και ερασιτέχνης είχε την έμπνευση και την ικανότητα να σμιλεύσει 20 καμένους κορμούς ύψους 2-4,5 μέτρα και να αποδώσει τον πόνο αλλά και την ελπίδα του ανθρώπου να αναρρώσει από το “χτικιό” της φυματίωσης.

Η παρακάτω φωτογραφία είναι από το “Πάρκο των Ψυχών” με το απόσπασμα από την Εαρινή Συμφωνία του Γιάννη Ρίτσου.

Περισσότερα από το ΠΑΡΚΟ ΤΩΝ ΨΥΧΏΝ [ΕΔΩ]

ΠΑΡΚΟ ΨΥΧΩΝ

Σημειώσεις:

  1. Ο Γιάννης Ρίτσος ως χορευτής είχε πάρει μέρος σε επτά παραγωγές  της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (1940 – 1944) με το όνομα Γιάννης Βάμβας. Στην πρώτη παράσταση της ΕΛΣ με τη Νυχτερίδα σε σκηνοθεσία του Ρενατο Μόρντο. [ΕΔΩ]
  2. Ο πατέρας του Γιάννη  Ρίτσου βρισκόταν στο ψυχιατρείου του Δαφνίου από το 1932, η δε αδελφή του Λούλα θα έχει την ίδια «τύχη», δηλαδή να μεταφερθεί και αυτή στο ψυχιατρείο. Πατέρας και κόρη για μια περίοδο έζησαν στο Δαφνί σε δύο απέναντι θαλάμους. Ο πατέρας πεθαίνει στις 5 Νοεμβρίου 1938, η κόρη βλέπει να μεταφέρουν το νεκρό. Ο Γιάννης Ρίτσος συνθέτει το «Τραγούδι της αδελφής μου» (1937) και αναγνωρίζεται από τον Κωστή Παλαμά «να παραμερίσουμε ποιητή για να περάσεις»
  3.  Ο στίχος αυτός έχει μελοποιηθεί από το συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο. Εκτιμώ ότι σε αυτό το στίχο ο Ρίτσος συμπυκνώνει μια από τις βασικές αρχές της Οικολογίας, ότι δηλαδή ο άνθρωπος δεν έχει γεννηθεί για να κατακτήσει τη φύση αλλά για να συμβιώσει αρμονικά με τους συνανθρώπους του, τα ζώα, τα έντομα. [ΕΔΩ].
  4.  Από ορισμένους αριστερούς διανοούμενους το έργο αυτό χαρακτηρίστηκε  ως ανήθικο γιατί ο Ρίτσος χρησιμοποίησε φράσεις με ιδιαίτερα «καυτό» ερωτικό περιεχόμενο.

Κώστας Φωτεινάκης – πρώτη δημοσίευση στο Δίκτυο Πολιτών για την Προστασία της Πάρνηθας 1/12/2010. [ΕΔΩ]

Εμπλουτισμένη δημοσίευση – την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης 21 Μαρτίου 2024.

Το άρθρο 21 Μαρτίου: Τρεις Παγκόσμιες Ημέρες Ποίησης, Δασοπονίας και Μάνας Γης σε μία | Ο Γιάννης Ρίτσος και η Πάρνηθα – Το “Πάρκο των Ψυχών” εμφανίστηκε πρώτα στο Nature Friends.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *