cf84ceb5cebdceb9cf83cf84ceb9cebaceac cebcceb5ceb6ceb5ceb4ceaccebaceb9ceb1

Που τα λέω βεβαίως έτσι επειδή τις προηγούμενες μέρες η επικαιρότητα σημαδεύτηκε από τις νίκες του Στεφανου Τσιτσιπά και της Μαρίας Σάκκαρη στο τουρνουά Ρολάν Γκαρός στο Παρίσι, όπου για πρώτη φορά δυο Έλληνες αθλητές πέρασαν στα ημιτελικά μεγάλου τουρνουά.

Επιπλέον, τώρα που γράφω, ο Τσιτσιπάς μόλις κέρδισε το πρώτο σετ απέναντι στον Ζβέρεφ και έτσι όπως παίζει είναι φαβορί για να περάσει στον τελικό. Αναμεσα στα πολλά κοινά που έχουν οι δυο αντίπαλοι, είναι πως κατοικούν και οι δυο στο Μόντε Κάρλο, όπως άλλωστε και ο Τζόκοβιτς, όπως και η Σάκκαρη. Θα έχει πολύ καλά προπονητήρια για τένις το πριγκιπάτο, γι’ αυτό το προτιμούν όλοι. Απορώ πώς τα καταφέρνει ο Ναδάλ που μένει ακόμα στη γενέτειρά του, στη Μαγιόρκα.

* Και ξεκινάμε με το τένις. Όχι βεβαια για τα λεξιλογικά του, που θα άξιζαν ιδιαίτερο άρθρο, αλλά για την ορθογραφία της λέξης. Με ρώτησε κάποιος αν γράφουμε τένις ή τέννις. Απάντησα ότι με την επίσημη ορθογραφία, από το 1976, τα δάνεια γράφονται με τον απλούστερο τρόπο, άρα τένις.

Τότε να γράψουμε και «δάνια» είπε ένας άλλος.

Του απάντησα ότι η λέξη δάνεια δεν είναι δάνεια, άρα γράφουμε «δάνεια».

oloiden* Και συνεχίζουμε με ένα κρούσμα διπλαρνησιοφοβίας, όπως το είπε φίλος στο Τουίτερ -εμείς το λέμε περιφραστικά, «τρόμο της διπλής άρνησης».

Γράφει ο δημοσιογράφος και βουλευτής Μπάμπης Παπαδημητρίου:

ΟΛΟΙ οι διασωληνομένοι ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ εμβολιαστεί.

Και οι 398 – για πρώτη φορά, μετά την 28/2, κάτω 400 – δεν έχουν την προστασία που σώζει ζωές.

Πέρα από την ανορθογραφία, διότι βέβαια είναι διασωληνωμένοι, τι σημαίνει «Όλοι οι διασωληνωμένοι δεν έχουν εμβολιαστεί»; Και τι σημαίνει «Και οι 398 δεν έχουν προστασία»;

Κατά τη γνώμη μου, σημαίνει «Δεν έχουν όλοι εμβολιαστεί, αλλά ίσως έχουν κάποιοι εμβολιαστεί». «Δεν έχουν προστασία και οι 398, αλλά κάποιοι μπορεί να έχουν».

Αλλά ο κ. Μπάμπης ολοφάνερα θέλει να πει ότι «Κανείς από τους διασωληνωμένους δεν έχει εμβολιαστεί» και «Κανείς από τους 398 δεν έχει προστασία».

Η αποφυγή του «κανείς», από φόβο της διπλής άρνησης, οδηγεί σε ασάφεια -όπως θα θυμούνται και όσοι ακούν την αναγγελία στα αεροπλάνα της Ετζίαν «Το κάπνισμα δεν επιτρέπεται σε όλες τις πτήσεις της Ετζίαν» (αλλά δεν μας λένε σε ποιες επιτρέπεται!)

* Μου γράφει φίλος ότι διάβασε δηλώσεις της αντιδημάρχου Πειραιά, όπου και η φράση «κρίναμε χρήσιμο να αποδεχτούμε την πρόταση του Ομοσπονδιακού προπονητή Ζίου Ζίτσου…» και για ένα δευτερόλεπτο σκέφτηκε ότι είναι πολύ παράξενο όνομα το Ζίος Ζίτσος. Βέβαια αμέσως μετά δινόταν το όνομα του ανθρωπου και δεν υπάρχει κανένα λάθος στο κείμενο, εκτός ίσως από τα κεφαλαία γράμματα που προκάλεσαν και το μπέρδεμα -αλλά ο φίλος μας έκρινε ότι έχει έτσι κι αλλιώς πλάκα. Συμφωνώ.

handyman* Νομανσλάνδη από τα παλιά.

Ο φίλος μας ο Ακίνδυνος, δεινός ανασκαλευτής παλιών εφημερίδων (να το πούμε εφημεριδοδίφης να κάνει και παρήχηση; ), ψάρεψε έναν παλιό κάτοικο Νομανσλάνδης σε εφημερίδα της δεκαετίας του 1980 (Έθνος ή Ελευθεροτυπία, αν κρίνω από τη γραμματοσειρά).

Ο Χάντυμαν Εντ Γκέιν είναι ο κάτοικος της Νομανσλάνδης. Ο φονιάς λεγόταν Ed Gein και έκανε διάφορες μαστοροδουλειές, δηλαδή ήταν handyman. Προφανώς στα αγγλικά θα ήταν Handyman Ed Gein, whose… κι έτσι θεωρήθηκε όνομα -άλλωστε τα συνηθίζουν τα διπλά ονόματα οι Αμερικανοί.

Πέρα από τη νομανσλανδιανή διάσταση, το ειδησάριο έχει κι ένα ακόμα λάθος. Ο φονιάς δεν πέθανε στα 57 αλλά στα 77, όπως μας λέει η Βικιπαίδεια.

* Άκουγα τις προάλλες στο ραδιόφωνο να γίνεται λόγος για τον Εμιλιάνο Ζαπάτα: «αν ζούσε στην Ισπανία, θα τον έλεγαν Θαπάτα, αλλά στη Λατινική Αμερική προφέρεται το ζήτα, Ζαπάτα».

Το πρώτο σκέλος είναι σωστό -εξού και ο Θαπατέρο, ο κάποτε πρωθυπουργός της Ισπανίας. Αλλά στη Λατινική Αμερική (και σε περιοχές της Ισπανίας) δεν προφέρουν Ζ, προφέρουν Σ. (Κάποτε μπορεί να γράψουμε άρθρο για το σεσέο, όπως το λένε).

Σαπάτα προφέρεται λοιπόν στο Μεξικό, έστω κι αν έχει καθιερωθεί το όνομά του να το προφέρουμε «αλά γαλλικά» (ή αγγλικά) Ζαπάτα.

Με τον ίδιο τρόπο, λέμε και θα συνεχίσουμε να λέμε Ζορό, παρόλο που το Ζ αυτό δεν το προφέρουν οι φυσικοί ομιλητές της γλώσσας.

Σαν γενικό κανόνα, στα στάνταρ ισπανικά λοιπόν δεν υπάρχει φθόγγος Ζ (με εξαίρεση κάποια συμφωνικά συμπλέγματα όπως rasgo όπου ακούγεται κάτι σαν ζ, όπως και στο δικό μας «σγουρός κόσμος».

sthmeno* Από σελίδα φρουταγοράς, επαινετικό σχόλιο πελάτη, που κάπου είδα να σχολιάζεται για την ορθογραφία του.

Και πράγματι, το «στημένο ρόδι» μας κάνει να αναρωτιόμαστε να το έχουν στήσει κάπου, περιμένοντας να έρθει να το πάρει ο πελάτης, ή αν είναι στημένο με τη μεταφορική σημασία της λέξης, όπως λέμε για «στημένο ματς».

Αλλά βέβαια, το «στημένο ρόδι» δεν είναι στημένο, αλλά… αλλά εδώ μπλέκουμε. Είναι «στυμμένο» κατά ΛΚΝ και ΜΗΛΝΕΓ, «στειμμένο» κατά Μπαμπινιώτη, «στιμμένο» που το γράφουν πολλοί άλλοι (κι εγώ καμιά φορά). Το δε Χρηστικό δέχεται (κατά σειρά) τις ορθογραφίες: στύβω, στίβω και στείβω.

Αν συνδυάσουμε τις τρεις παραλλαγές με τη δυνατότητα να βάλουμε ένα ή δύο μι (στυμένο και στυμμένο, ας πούμε) ίσως θα αναγνωρίσουμε κάποιαν αρετή στο στημένο ρόδι 🙂

* Ξεκίνησε και το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου, το Γιούρο που το λέει ο κ. Μπαμπινιώτης, και διαβάζω για κάποια προγνωστικά με τη βοηθεια υπολογιστή, που έδωσαν μάλιστα πρώτο φαβορί τη Γαλλία (κι εγώ την υποστηριζω, μαζί βέβαια με τη Β. Μακεδονία). Λοιπόν:

Σύμφωνα λοιπόν με το «The analyst», το οποίο έτρεξε το δικό του λογάριθμο χρησιμοποιώντας στοιχεία από στοιχηματικές εταιρείες αλλά και από τη φόρμα των ομάδων, το αποτέλεσμα έδειξε ως πρώτο φαβορί τη Γαλλία και δεύτερο το Βέλγιο.

Λέτε να έτρεξε λογάριθμο; Δεν αποκλείεται (δικός μας είναι, και στο δέντρο τον κρεμάμε) αλλά υποψιάζομαι ότι αλγόριθμο ήθελε να πει ότι έτρεξε. Αλλά έτσι είναι αυτοί οι Άραβες, σε μπερδεύουν.

sole* Λέγαμε πιο πάνω για το «στημένο ρόδι», αλλά βλέπω στη Λεξιλογία ότι έχουν και οι αγγλοσάξονες πρόβλημα με τα ομόηχά τους.

Όπως γράφει κάπου ο Ν. Λίγγρης, σε αγγλικό βιβλίο και μάλιστα καλογραμμένο, ψάρεψε ένα «…was the sole of discretion».

Και συνεχίζει: Για να το τεκμηριώσω, έψαξα στα βιβλία του Google. Δεν βρήκα το βιβλίο που διαβάζω, αλλά βρήκα πολλά άλλα θύματα του ομόηχου.

Είναι «soul of discretion» και όχι βέβαια «sole of discretion»!

Εικονογραφώντας το μπέρδεμα ανάμεσα σε soul (ψυχή) και sole (σόλα), ο φίλος μας ο Δαεμάνος ανέβασε τη φωτογραφία που βλέπετε αριστερά, όπου ένας έξυπνος τσαγκάρης παίζει με τρία ομόηχα (heel-heal, sole-soul, dye-die).

Εγώ πάλι θυμήθηκα ένα διήγημα που είχα διαβάσει πριν από πολλά χρόνια, στο οποίο κάποιος έκανε το παροιμιώδες σύμφωνο με τον διάβολο (ξέρετε, που πουλάς την ψυχή σου και σε αντάλλαγμα παίρνεις ό,τι ζητήσεις) και απορούσε πώς πιάστηκε κορόιδο ο Λούσιφερ να δεχτεί να του προσφέρει τα πλούτη όλου του κόσμου με ένα τόσο ταπεινό αντάλλαγμα, μια σόλα -sold his sole to the Devil.

* Στην προχτεσινή ενημέρωση για την πανδημία και τα νέα μέτρα, ο κ. Χαρδαλιάς είπε, μεταξύ άλλων:

Από το Σάββατο 12 Ιουνίου η απαγόρευση κυκλοφορίας, το curfew επεκτείνεται κατά μια ώρα. Θα ξεκινά, δηλαδή, στην 1:30 μετά τα μεσάνυχτα και θα διαρκεί, όπως και σήμερα, μέχρι τις 5:00 το πρωί.

Η απαγόρευση κυκλοφορίας, είπε ο κ. Χαρδαλιάς, «επεκτεινεται κατά μία ώρα». Τι θα πει αυτό στα ελληνικά; Ότι διαρκεί μία ώρα περισσότερο από ό,τι ίσχυε ως τώρα.

Όμως στην πραγματικότητα, η απαγόρευση περιορίζεται κατά μία ώρα. Ως τώρα η κυκλοφορία σταματούσε στις 12.30 (00.30 αν θέλετε) ενώ από απόψε θα σταματάει στις 1.30. Αυτό που επεκτείνεται είναι η δυνατότητα ελεύθερης κυκλοφορίας.

Κοινώς, έχουμε χάσει τον μπούσουλα.

Να προσέξουμε επίσης ότι εξηγεί τον όρο «απαγόρευση κυκλοφορίας» με τον όρο curfew!

maths* Μιλώντας για πανδημία, μια άσκηση στα ανώτερα μαθηματικά σε σχέση με τους εμβολιασμούς.

Γράφει η Καθημερινή:

Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, ήδη έχουν εμβολιαστεί με την πρώτη δόση 6.463.465 πολίτες, ακόμη 4.100.056 έχουν λάβει τη μια δόση και πλήρως εμβολιασμένοι είναι 2.506.621 πολίτες.

Δεν το καταλαβαίνω. Αν οι 6.463.000 έχουν εμβολιαστεί με την πρώτη δόση, οι «ακόμη» 4.100.056 τι είναι; Έχουν λάβει μια δόση, λέει. Εμβολιάστηκαν κατευθείαν με τη… δεύτερη; Να έχουν πάρει τόσο πολλοί το μονοδοσικό αποκλείεται, άλλωστε σε αυτή την περίπτωση θα ήταν «πλήρως εμβολιασμένοι».

Οπότε; Ποιοι ανήκουν σε αυτα τα «ακόμη 4.100.000»;

* Μεταφραστικό από την Καθημερινή.

Σε άρθρο για την απονομή παρασήμων σε στενούς συνεργάτες του εκλιπόντος Φιλίππου, που έγινε προχτές με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 100 χρόνων από τη γέννησή του, διαβάζουμε:

Στις 10 Ιουνίου, σε μία σπάνια τελετή, η Βασίλισσα Ελισάβετ τίμησε τους πιο στενούς φίλους και συνεργάτες του εκλιπόντος συζύγου της, την ημέρα που ο πρίγκιπας Φίλιππος θα γινόταν 100 ετών …

Ενδεικτικά, ο ιδιωτικός γραμματέας και ταμίας του Δούκα του Εδιμβούργου, και γενικά το δεξί χέρι του πρίγκιπα Φίλιππου για 11 χρόνια, έγινε Διοικητής της Βασιλικής Βικτωριανής Τάξης (CVO).

Και ρωτάει (ρητορικά) ο φίλος που το στέλνει:

Αφού βρήκε το VO ότι είναι Royal Victorian Order, δεν έψαξε να βρει ότι ο Commander στα καθ’ ημάς  είναι Ταξιάρχης και το Order Τάγμα;

Διαβάζουμε επίσης για τα «σπάνια βραβεία Demise» που απένειμε η Ελισάβετ και ότι «Την τελευταία φορά που η Βασίλισσα απένειμε τους τιμητικούς τίτλους Demise ήταν πριν από 19 χρόνια, το 2002, μετά το θάνατο της μητέρας της Βασιλομήτορος Ελισάβετ και της αδερφής της Πριγκίπισσας Μαργαρίτας, σε κυρίες που άνηκαν στον στενό τους κύκλο και βρισκόταν για χρόνια στις υπηρεσίας τους».

Βραβεία Demise, τίτλοι Demise… Πράγματι σπανίως απονέμονται οι σχετικοί τίτλοι αφού δεν πεθαίνουν πλέον τόσο συχνά οι γαλαζοαίματοι, αλλά πώς θα πούμε τα Demise awards που απένειμε η… Λίλιμπετ;

Ίσως «Βραβεία ευδόκιμων υπηρεσιών σε εκλιπόντα» αλλά είναι μακρινάρι.

* Στο μεταξύ ο Τσιτσιπάς άντεξε στην αντεπίθεση του Ζβέρεφ και τον νίκησε 3-2, αλλά ακόμα δεν ξέρουμε με ποιον θα παίξει στον τελικό, Ναδάλ ή Τζόκοβιτς.

Πάντως, τα μεζεδάκια του έφεραν γούρι στον ημιτελικό -γιατί όχι και στον τελικό!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *