cf80cf81ceb9cebd ceb1cf80cf8c 60 cf87cf81cf8ccebdceb9ceb1 cebf cebccf80cebfcf83cf84 cebaceb1ceb9 cebf ceb8cebfcf8dcf81ceb9cebfcf82

Tο ιστολόγιο αγαπάει τον Μποστ και του έχει αφιερώσει αμέτρητα άρθρα, σε πολλά από τα οποία θυμόμαστε (οι παλιότεροι) ή γνωρίζουμε (οι νεότεροι) γεγονότα της πρόσφατης ιστορίας μέσα απο γελοιογραφίες του Μποστ. Στην αρχή, τα άρθρα αυτά είχαν γενικό τίτλο «Πριν από 50 χρόνια…», μετά «Πριν από 55 χρόνια…», αλλά τα χρόνια περνάνε και το ιστολόγιο συνεχίζει να εκπέμπει, οπότε πέρσι εγκαινιάσαμε μια νέα χρονολόγηση, τη σειρά «Πριν από 60 χρόνια». Το προηγούμενο, έκτο σκίτσο της σειράς το δημοσιεύσαμε πριν από τρεις μήνες -είναι εδώ.

Το σημερινό σκίτσο έχει μιαν άλλη επετειακή διάσταση, αφού αναφέρεται σε ένα πρόσωπο που διαδραμάτισε καίριο ρόλο στην Επανάσταση του 1821 που τα 200 χρόνια της γιορτάζουμε φέτος, τον Αλέξανδρο Υψηλάντη.

Πράγματι, ο Μποστ παρουσιάζει τον «θούριο του Υψηλάντου», αλλά εμφανίζει και τον Ρήγα Φεραίο στο σκίτσο:

610604

To σκίτσο δημοσιεύτηκε στην εφημ. Ελευθερία ακριβώς πριν από 60 χρόνια, στις 4 Ιουνίου 1961 (μέρα Κυριακή). Το θέμα της γελοιογραφίας είναι ένα μικροσυμβάν της πολιτικής επικαιρότητας, που πάντως είχε κάνει κάποια αίσθηση τότε: ο διπλωμάτης Θωμάς Υψηλάντης, έως τότε πρεσβευτής στη Βόννη (την τότε πρωτεύουσα της τότε Δυτικής Γερμανίας) είχε μόλις παραιτηθεί καταγγέλλοντας, σε απόρρητη επιστολή του, κακό χειρισμό των ελληνογερμανικών σχέσεων από την κυβέρνηση Καραμανλή -μάλλον σε σχέση με την υπόθεση Μέρτεν. Σε απάντηση, η κυβέρνηση κατηγόρησε τον παραιτηθέντα διπλωμάτη για μη ικανοποιητικό χειρισμό σοβαρότατων οικονομικών ζητημάτων.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ο διπλωμάτης Θ. Υψηλάντης πράγματι κρατούσε από την οικογένεια των Υψηλαντών της επανάστασης: ήταν εγγονός του Γρηγορίου Υψηλάντη, αδελφού του Αλέξανδρου και του Δημήτριου.

Όσο για τον Ρήγα Φεραίο, η παρουσία του στο σκίτσο δικαιολογείται από ένα άλλο συμβάν της επικαιρότητας: όπως είχε μόλις διαρρεύσει στον Τύπο, η ΑΣΔΑΝ (Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Αττικής και Νήσων) είχε εκδώσει «μαύρη λίστα» με κομμουνιστικά βιβλία που απαγορευόταν να κυκλοφορούν στα στρατόπεδα ή να υπάρχουν στις στρατιωτικές βιβλιοθήκες. Την εποχή εκείνη, κάτι τέτοιο θα ήταν «λογικό». Το παράλογο ήταν ότι ανάμεσα στα απαγορευμένα βιβλία του καταλόγου έβρισκε κανείς τα Γράμματα στη Ραχήλ του Κωστή Παλαμά, η Προσευχή πάνω στην Ακρόπολη του Ρενάν και… ο Θούριος του Ρήγα Φεραίου.

Κατά πάσα πιθανότητα, ο λόγος της απαγόρευσής τους, όπως τεκμαίρεται από σχετικό σημείωμα, είναι ότι στην εφημερίδα Αυγή είχε αναγγελθεί η είδηση της κυκλοφορίας τους -και αφού οτιδήποτε δημοσιευόταν στην Αυγή (που ήταν τότε η εφημερίδα της αξιωματικής αντιπολίτευσης!) θεωρούταν «αντεθνικό», η μπάλα πήρε και τον Ρήγα, πήρε και τον Παλαμά.

Ο Μποστ λοιπόν παρουσιάζει τον Υψηλάντη, τον Αλέξανδρο βεβαίως, να τραγουδάει τον Θούριο υπό το ευμενές βλέμμα του Ρήγα, ενώ στο βάθος εμφανίζεται σαρικοφόρος ο πρωθυπουργός Κων. Καραμανλής κραδαίνοντας χατζάρα, στον ρόλο του Οθωμανού. Προσέξτε επίσης δίπλα στην υπογραφή του Μποστ την επισήμανση «Τα βιβλία μου εκρίθησαν εθνικά»!

Ο θούριος του Υψηλάντη παρωδεί τον αυθεντικό Θούριο του Ρήγα, ακολουθώντας τον ρυθμό του και ορισμένες φράσεις του και σκορπώντας απλόχερα γενικές. Η αναφορά στον Τρουχίλο «με σφέρα στον λεμόν» παραπέμπει σε άλλο γεγονός της επικαιρότητας: λίγες μέρες νωρίτερα είχε δολοφονηθεί ο Rafael Trujillo, δικτάτορας της Δομινικανής Δημοκρατίας. (Στην Ελλάδα είχε καθιερωθεί να μεταγράφεται Τρουχίλο αντί του ακριβέστερου Τρουχίγιο).

Ο Υψηλάντης ήταν πρεσβευτής στη Βόννη, «εις την Μπον» με τη γερμανική προφορά της -και «Μπον» λέει εγκρίνοντας τον θούριο ο Ρήγας σε ένα διαγλωσσικό λογοπαίγνιο.

Το μαιανδρικό κείμενο της μπορντούρας συνεχιζει στο ίδιο μοτίβο, αποκαλύπτοντας την πιθανή αιτία της αποπομπής του πρέσβη.

Ας παγω στην πατρίς μου κι ας παύσω φωνασκών
να δω και τας προόδους υδροφορών ασκών
Να παραγγείλω τόνους, τουλούμια και νερά
να πλύνω των απλύτων να βγούνε καθαρά.
Συμβούλων προκομένων με πατριωτισμόν
μάς λέγουν ανικάνων και άλλων ορισμών.
Καλύτερα στα όρη, ελεύθεροι παιδιά
γυρίζων εις τα δάση, να βλέπομεν κλαδιά.
Να τρώγομεν χορτάρια, να κλέπτομεν αυγά
επλήρωσα τη νύφη στου Μέρτεν τον καβγά.

Δεν ξέρω αν η αναφορά σε «υδροφόρους ασκούς» έχει κάποιον υπαινιγμό.

Ούτε ξέρω τι απέγινε με την υπόθεση της παραίτησης του πρέσβη. Πάντως, μετά την παραίτησή του ο Θ. Υψηλάντης εκλέχτηκε βουλευτής της Ένωσης Κέντρου στις νικηφόρες εκλογές του 1963 και του 1964.

Κατά σύμπτωση, ο σημερινός πρέσβης της Ελλάδας στο Λουξεμβούργο λέγεται Άγγελος Υψηλάντης. Καθώς το επάγγελμα είναι κλειστό, δεν αποκλείεται να είναι γιος ή γενικά συγγενής του.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *