cf80ceb1cebbceb1ceb9cebfceb3ceb5cf81cebcceb1cebdceb9cebaceac cebcceb5ceb6ceb5ceb4ceaccebaceb9ceb1

Γιατί τάχα ονόμασα έτσι το σημερινό μας άρθρο; Λέτε να αναλύω κάποια λέξη, που η ετυμολογία της ανάγεται σε κάποια παλαιογερμανική ρίζα; Αλλά σήμερα είναι Σάββατο, και το Σάββατο, ως γνωστόν, δεν λεξιλογούμε ακριβώς αλλά παρουσιάζουμε όσα στραβά και ανάποδα, γλωσσικά βεβαίως, έχω μαζέψει και μου έχετε στείλει μέσα στη βδομάδα.

ppgΣυμβαίνει κάποτε, ο τίτλος του σαββατιάτικου μεζεδοάρθρου μας να έχει προκύψει από ένα μεζεδάκι της πιατέλας, ένα μεζεδάκι βέβαια που για κάποιον λόγο ξεχωρίζει. Αυτό έγινε και σήμερα, παρόλο που το σχετικό εύρημα το έχουμε ήδη συζητήσει στα σχόλια προηγούμενου άρθρου προχτές. Όμως δεν θα μπορούσε τέτοια ασύλληπτη γκάφα να λείπει από τη συλλογή μας, έστω και για λόγους τάξεως και πληρότητας. Και μάλιστα γκάφα αποτυπωμένη σε φυσικό μέσο.

Εννοώ βέβαια τη φοβερή πινακίδα της φωτογραφίας, που βρίσκεται σε κάποιον δρόμο της Θεσσαλονίκης. Ο νέος δήμαρχος, μου λένε, θέλησε να δείξει έργο κι έτσι πρόσθεσε αυτές τις «πληροφοριακές» πινακίδες, που μας λένε ποιο είναι το πρόσωπο ή ο τόπος ή το πράγμα που τιμάται σε κάθε οδωνύμιο.

Κάτι τέτοιο έχει κάνει εδώ και δεκαετίες ο δήμος Ηρακλείου, όμως εκεί οι επεξηγήσεις είναι λακωνικές (π.χ. στην οδό Μινωταύρου: Μυθικό τέρας), ενώ εδώ ο δήμος Θεσσαλονίκης θέλησε να εκμεταλλευτεί την τεχνολογία κι έτσι αύξησε τις διαστάσεις των πινακίδων ώστε να αφήνουν χώρο για ένα κάπως εκτενέστερο πληροφοριακό σημείωμα, αλλά και για έναν κωδικό QR που, αν έχετε σμαρτόφωνο, σάς δίνει περαιτέρω πληροφορίες.

Είναι μεγάλες οι δυνατότητες της τεχνολογίας, αλλά η παραδοσιακή αδιαφορία και η τσαπατσουλιά πάντα θα υπερισχύουν, όπως δείχνει η πινακίδα αυτή.

Διότι βέβαια, ο Γερμανός, αφού έζησε από το 1771 έως το 1826, και είναι άλλωστε ένας από τους γνωστότερους πρωταγωνιστές της Επανάστασης του Εικοσιένα, δεν θα μπορούσε να εκτελεστεί στο Γουδί εκατό χρόνια μετά, το 1922. Η περιγραφή ταιριάζει στον Δημήτριο Γούναρη, και πράγματι η οδός Δημητρίου Γούναρη βρίσκεται πολύ κοντά στην Π.Π.Γερμανού. Κάπως έγινε και μπερδεύτηκαν τα κείμενα του πληροφοριακού σημειώματος, αλλά και πάλι το περίεργο είναι ότι η περιγραφή αρχίζει σωστά, αφού δίνει τις χρονολογίες γέννησης/θανάτου του ΠΠΓερμανού και στη συνέχεια λοξοδρομεί στον Γούναρη!

Το εξοργιστικό όμως είναι ότι κανείς από τους εμπλεκόμενους, απ’ όσους δηλαδή έφτιαξαν την πινακίδα ή ανέλαβαν να την κρεμάσουν κτλ. δεν διάβασε το κείμενο ή δεν αντιλήφθηκε το τερατώδες παράδοξο ή δεν ενδιαφέρθηκε να το αναφέρει. Αν σε τόσο απλά πράγματα τα κάνει μούσκεμα ο μηχανισμός του κ. Ζέρβα, τι θα κάνει με τα πιο σύνθετα;

Τελειώσαμε; Όχι, έχει και συνέχεια το φιάσκο, έστω κι αν δεν είναι ορατή διά γυμνού οφθαλμού. Είπαμε πιο πάνω για τον κωδικό QR. Λοιπόν, αν κάνετε το πείραμα και σκοπεύσετε τον κωδικό QR της φωτογραφίας με την κάμερα του σμαρτοφώνου σας, μεταφέρεστε στο thessaloniki.gr, όπου παίρνετε πληροφορίες για… τον Ιωάννη Τσιμισκή!! Θα ξέρετε βέβαια ότι η Ιωάννου Τσιμισκή είναι κεντρική αρτηρία της συμπρωτεύουσας, που μάλιστα τέμνεται με την ΠΠΓερμανού.

Ανακεφαλαιώνω: Η πινακίδα για τον Παλαιών Πατρών Γερμανό περιέχει το βιογραφικό του Δημ. Γούναρη και παραπέμπει σε πληροφορίες για τον Ιωάννη Τσιμισκή -τέτοιο αλαλούμ. Αναρωτιέμαι αν ο κωδικός QR στην αντιστοιχη πινακίδα της οδού Δημ. Γούναρη παραπέμπει στον Παλ.Πατρών Γερμανό!

Λέγεται ότι η επιμαχη πινακίδα κατέβηκε, αλλά δεν είναι βέβαιο. Δεν είδα πουθενά να έχει γίνει αυτοψία στο σημείο, που τέλος πάντων δεν βρίσκεται σε κάποιαν δυσπρόσιτη βουνοκορφή αλλά στο κέντρο της πόλης. Ίσως κάποιος σχολιαστής περάσει από την Π.Π.Γερμανού και μας πει. Ή από τη Γούναρη, ή από την Τσιμισκή.

* Αλλά δεν είναι όλο το σημερινό αρθρο αφιερωμένο στη μνημειώδη γκάφα του κ. Ζέρβα. Έχουμε κι άλλη ύλη.

tireisteΝα βάλουμε μιαν ανορθογραφία από το Τουίτερ -τόσο συνηθισμένη που δεν θα την επισήμαινα αν δεν ήταν υπουργική.

O κ. Λ. Αυγενάκης παρακαλεί: «τηρείστε τις υποδείξεις». Φυσικά το σωστό είναι «τηρήστε».

Δεν έχουμε γράψει άρθρο για το συχνότατο αυτό αστόχημα. Έως τότε, να θυμόμαστε ότι η ενεργητική προστακτική σε /-iste/ γράφεται πάντα με ήτα, τηρήστε (από το αρχαίο «τηρήσατε»).

Ο μεσοπαθητικός τύπος σε /-iste/ γράφεται με -ει, π.χ. για να τηρείστε ενήμεροι για τις εξελίξεις, γραφτείτε συνδρομητές στην ιστοσελίδα μας.

Καλό είναι να κρατάμε τη διάκριση, αν και από τα συμφραζόμενα συνήθως ξεκαθαρίζει αν το «Παρακολουθείστε» είναι στραβογραμμένη προστακτική ή συμβουλή να προσέξουμε επειδή μας παρακολουθούν.

* Ο Ολυμπιακός έφερε ισοπαλία στην πρεμιέρα του πρωταθλήματος, αλλά αυτό που ψάρεψα είχε γραφτεί από την παραμονή.

Τίτλος άρθρου σε αθλητική ιστοσελίδα:

Ο Ολυμπιακός σε πρεμιέρα στο γήπεδό του, σε μισό αιώνα Α’ Εθνικής δεν έχει κερδίσει μόνο τον ΠΑΟ!

Και στο κυρίως άρθρο: Πρεμιέρα είναι και όπως λέμε η πρεμιέρα έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες. Σε εντός έδρας πρεμιέρα ο Ολυμπιακός στα 50 χρόνια της Α΄ Εθνικής δεν έχει κερδίσει μόνο τον Παναθηναϊκό!

Εγώ, όπως διαβάζω τον τίτλο, καταλαβαίνω ότι «δεν έχει κερδίσει μόνο τον ΠΑΟ αλλά και άλλες ομάδες». Εσείς τι καταλαβαίνετε;

Βέβαια, ο αρθρογράφος άλλο εννοεί: Μόνο τον Παναθηναϊκό δεν έχει κερδίσει σε εντός έδρας πρεμιέρα πρωταθλήματος.

Και το εξηγεί αμέσως πιο κάτω: Το 1981 (1-1) και το 1993 (0-0). Όλες οι άλλες πρεμιέρες του είναι νικηφόρες, όταν αυτές είναι εντός έδρας.

Εσείς σκοντάφτετε όταν το διαβάζετε ή άδικα γκρινιάζω;

ohmy2* Κι ένας υπότιτλος που συζητήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, από τη σειρά The Tudors. Η βασίλισσα εμφανίζεται να αναφωνεί: Βαγγελίστρα μου! Το πρωτότυπο επιφώνημα ήταν Oh my! που αποτελεί ευφημισμό αντί του Oh my God (ου λήψει όνομα…)

Η επιλογή του υποτιτλιστή αποδίδει σωστά το νόημα, αλλά αστοχεί στο ότι βάζει μιαν Αγγλίδα εστεμμένη να μιλάει σαν Ελληνίδα απλή γυναίκα. «Ω Θεέ μου» θα αρκούσε. Όμως δεν είναι μεταφραστικό έγκλημα καθοσιώσεως και μάλλον είναι χαριτωμένο.

Ας υποθέσουμε όμως ότι το επιφώνημα δεν το χρησιμοποιεί η βασίλισσα, αλλά μια κοινή θνητή, όμως πάντοτε σε βρετανική σειρά και σε βρετανικό κλίμα. Θα ήταν άραγε λιγότερο άστοχο το «Βαγγελίστρα μου»; Ή θα εξακολουθούσε να είναι άστοχο επειδή έχει ελληνικό χρώμα; Ή, σε μια ταινία αμερικάνικη, με βρισίδια, θα δεχόμασταν το «Γαμώ την Παναχαϊκή μου» σαν απόδοση κάποιας ανάλογης ευφημισμένης βλαστήμιας; Σηκώνει συζήτηση το θέμα.

* Φίλος του ιστολογίου αναφέρεται στη δίκη που απασχολεί την κοινή γνώμη και σχολιάζει τίτλους σαν κι αυτόν:

Επίθεση με βιτριόλι: Η ανώτατη ποινή που μπορεί να επιβληθεί στην κατηγορούμενη Έφη

Θυμίζει επίσης τις συνεχείς αναφορές, προ καιρού, που και τώρα συνεχίζονται πιο αραιά, στον «Μπάμπη» του φονικού των Γλυκών Νερών. Και ρωτάει:

Είχα την εντύπωση πως η χρήση των μικρών ονομάτων δείχνει μια οικειότητα, για να μην πω συμπάθεια (με εξαίρεση ίσως κάποιους πολιτικούς, π.χ. «ο Ανδρέας»). Είναι σωστό κατηγορούμενους ειδεχθών εγκλημάτων να τους αποκαλούμε «ο Μπάμπης», «η Έφη» κλπ.;

Εχει μια βάση η παρατήρηση. Βέβαια η αναφορά στο μικρό όνομα γίνεται για να αποφύγουμε το επώνυμο ή τη συνεχή επανάληψη προσδιορισμών όπως «ο πιλότος», «η 37χρονη» κτλ.

Θυμάμαι (όχι από πρώτο χέρι!) ότι στην υπόθεση Αθανασόπουλου, το 1932, οι τρεις δράστες προσδιορίζονταν: Φούλα, Κάστρου, Μοσκιός -δύο επώνυμα, ένα μικρό όνομα, σε αυτήν που αλλωστε έπεσε στα μαλακά.

Εσείς τι λέτε;

* Πέθανε και ο μεγάλος Ντούσαν Ίβκοβιτς και σε αθλητικόν ιστότοπο μεταφέρεται η άποψη συμπατριώτη του προπονητή, που τον χαρακτηριζει «εικονική φιγούρα», όπως αρχικά απέδωσε ο ιστότοπος το iconic figure.

Συνηθισμένο το λαθάκι, αλλά το αξιοσημείωτο είναι ότι οι άνθρωποι του ιστότοπου το διόρθωσαν, όπως μπορείτε να δείτε, σε «εμβληματική φιγούρα». Μπράβο τους.

moumtzews* Γκάφα φιλοκυβερνητικού σχολιαστή στην Καθημερινή. Σε πρόσφατη επιφυλλίδα του κατηγορεί στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ ότι αγνοούν τη χρήση «του επιρρήματος ‘έως’ «.

Κι έτσι δείχνει τη δική του αμάθεια, αφού σύμφωνα με όλα τα λεξικά και όλες τις γραμματικές το «έως» είναι (καταχρηστική) πρόθεση που λειτουργεί και ως σύνδεσμος. Όχι πάντως επίρρημα!

Καλό παράδειγμα για τον νόμο του Μέφρι.

(Επί της ουσίας, η εστίαση της κριτικής στις ελαφρύνσεις που θα έχουν όσοι κάνουν γονική παροχή ακίνητο αξίας κοντά στις 800.000 δεν είναι άστοχη. Μέχρι τώρα υπήρχε αφορολόγητο στις 150.000 και έως τις 300.000 ο φόρος ήταν αμελητέος. Η ελάφρυνση για γον. παροχή αξίας 600.000 είναι 16000 ενώ για 300.000 είναι 1000 νομίζω. Δηλαδή το όφελος εκτινάσσεται εκθετικά όσο πλησιάζουμε τις 800.000 που είναι το νέο όριο).

* Η γενικομανία της εβδομάδας, σε τίτλο από κρητικό μέσο.

Η Κρήτη δεν θα εξαιρεθεί διοδίων είναι ο τίτλος, και όπως βλέπω από την απομαγνητοφώνηση ο πρωθυπουργός πράγματι είπε «δεν θα θεωρούσα λογικο γιατί θα πρέπει η Κρητη να εξαιρεθεί των διοδίων».

Αλλά στα νέα ελληνικά το «εξαιρούμαι» συντάσσεται με το «από» και αιτιατική. Η σύνταξη του πρωθυπουργού είναι μποστιάζουσα (θάπτεις των κορών).

* Και κλείνω με την ένσταση φίλου για τη χρήση και τη σημασία μιας έκφρασης. Αναφέρεται σε είδηση για την πανδημία.

Υπ’ ατμόν βρίσκονται κυβέρνηση και επιστημονική κοινότητα με στόχο και στοίχημα να μην οδηγηθεί η χώρα σε νέα έξαρση της πανδημίας του κορωνοϊού…

Και πράγματι στο ΛΚΝ βρίσκω ότι δίνεται ως μόνη σημασία του «(είμαι) υπ’ ατμόν» το «έτοιμος να φύγω».

Αλλά ήδη ο Μπαμπινιώτης δέχεται διεύρυνση της σημασίας, αφού δίνει σημασία «σε ετοιμότητα» και προσθέτει, «ειδικότερα σε ετοιμότητα για αναχώρηση». Και το ΜΗΛΝΕΓ δίνει σημασία «έτοιμος για αναχώρηση ή για έναρξη κάποιου έργου»

Οπότε, θα κάνουμε δεκτή τη διατύπωση. Αν βέβαια η συγκεκριμένη κυβέρνηση βρίσκεται «υπ’ ατμόν» και με την αρχική σημασία της έκφρασης, δεν έχω καμιάν αντίρρηση.

Καλό σαββατοκύριακο λοιπόν!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *