cebfceb9 cebcceb5ceb3ceaccebbcebfceb9 cf84ceb7cf82 cf86cf89cf84cebfceb3cf81ceb1cf86ceafceb1cf82 josef sudek 1896 1976

Josef Sudek 1896 – 1976
1896: Γέννηση στην πόλη Kolin της Κεντρικής Βοημίας
1913: Μυείται στην τέχνη της φωτογραφίας και δουλεύει ως βιβλιοδέτης στην Πράγα
1917: Χάνει το δεξί του μπράτσο στον πόλεμο
1928: Εγκαθίσταται στο ξύλινο ατελιέ στο Νο 32 της οδού Ujerd της Πράγας
1932: Πρώτη έκθεση
1950: Χρησιμοποιεί μια παλιά πανοραμική μηχανή Kodak
1976: Πεθαίνει στην Πράγα.
1988: Έκθεση στο κέντρο Πομπιντού στο Παρίσι
2016: Έκθεση στο Jeu de Paume στο Παρίσι


006b SUDEK JCB
ΣΤΑ ΠΕΡΙΞ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ BELVEDΕRE ΤΩΝ ΑΛΠΕΩΝ, 1999 & 2009.
Ο Sudek ανήκει στους δημιουργούς που μου μετέδωσαν την επιθυμία εδώ και περίπου είκοσι χρόνια να βγάλω πανοραμικές φωτογραφίες. Αυτό το επίμηκες φορμά έγινε το αγαπημένο μου, τόσο σε οριζόντια όσο και σε κάθετη διάταξη. Το χρησιμοποίησα ακόμη για μια σειρά φωτογραφών που ονόμασα «Ο μακρύς χρόνος» όπου φωτογράφιζα με το φορμά 10χ30cm του Sudek.


Το έργο του Josef Sudek είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την πόλη της Πράγας και τη γειτονιά της Malastrana, όπου υπήρχε το φημισμένο ξύλινο ατελιέ του, στην οδό Ujerd.
Το 1916 επιστρέφοντας από τον πόλεμο κι έχοντας χάσει το δεξί του χέρι σε ηλικία μόλις είκοσι ετών, εγκαταλείπει το επάγγελμα του βιβλιοδέτη για να γίνει φωτογράφος. Γεγονός σε κάθε περίπτωση δύσκολο για την περίπτωσή του και απαγορευτικό για ταξίδια φωτορεπορτάζ… Ωθείται λοιπόν εκ των πραγμάτων στη δημιουργία προσωπικού έργου, διακριτικού και λεπτεπίλεπτου, αναλαμβάνοντας κατά διαστήματα κάποιες παραγγελίες ίσα-ίσα για να ζήσει. Μοναχικός, λάτρης της φύσης και ελάχιστα ενδιαφερόμενος για διακρίσεις και αναγνωρίσεις, ανήκει σε αυτήν τη μικρή κατηγορία ποιητών-φωτογράφων που βρίσκουν τα θέματά τους ακριβώς μπροστά από την πόρτα τους. Ο κόσμος, ο δικός του κόσμος, είναι η ταπεινή καθημερινότητα, τα μικρά πράγματα που δίνουν τον ρυθμό στις εποχές.
Από το 1940 και μετά, όταν για μία ακόμη φορά τον βρίσκει ο πόλεμος κάνοντας δύσκολη την ζωή των φωτογράφων δρόμου, ο Sudek βρίσκει καταφύγιο πίσω από το τζάμι του ατελιέ του. Πίσω από αυτήν τη λίγο ή πολύ διαφανή επιφάνεια θα απαθανατίσει την πρωϊνή καταχνιά, τις σταγόνες της βροχής, τα χιόνια του χειμώνα που λαμπυρίζουν στον ήλιο…
Ο ρυθμός του είναι ο ρυθμός του χρόνου που κυλάει αργά μέσα στον οποίο ο Sudek βρίσκει το κλειδί του φωτογραφικού διαλογισμού του. Συνηθισμένος στις μηχανές μεγάλου φορμά και στα εξ επαφής τυπώματα, θα παθιαστεί επίσης με μία ογκώδη, πανοραμική μηχανή Kodak του 19ου αιώνα. Με αυτό το εργαλείο θα περιπλανηθεί για πολλά χρόνια στους δρόμους και τα σοκάκια της Πράγας για να φιλοτεχνήσει το πορτραίτο της αγαπημένης του πόλης. Το φημισμένο βιβλίο “Πανοραμική Πράγα” (εκδόθηκε το 1959 και εκ νέου το 1991) περιέχει κάπου 284 λήψεις, μερικές από τις οποίες είναι κάθετες και καταπληκτικές! Καθόλου περίεργο μιας και ο Sudek είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στην ποιητική και αισθητική διάσταση της φωτογραφίας. Τα έργα του είναι κάθε φορά πραγματικά έργα τέχνης, μοναδικά για την λεπτή τους τονικότητα και για την ακριβέστατη επιλογή χαρτιού που τα τυπώνει. Με τον φίλο του Jaromir Funke (έναν ελάχιστα γνωστό δημιουργό) αποτελούν οι δύο τους την αιχμή του δόρατος της μοντέρνας Τσέχικης φωτογραφίας.
Ο Funke θεωρείται ως ο πειραματιστής και ο Sudek ως ο “εναρμονιστής”, τόσο πολύ οι εικόνες του μεταφέρουν ένα αίσθημα τρυφερότητας και μελαγχολικού αισθησιασμού.

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΤΟΥ

Οι α/μ φωτογραφίες του Sudek είναι τυπικά “Πραγικές” (με διάχυτο αυτό το ιδιαίτερο Κεντροευρωπαϊκό άρωμα) και απόλυτα διαχρονικές. Ασφαλώς πρέπει κανείς να διαχωρίσει τις πανοραμικές λήψεις του που είναι εξαιρετικά περιγραφικές σε σχέση με τις νεκρές φύσεις του και τα τοπία που έχουν φιλοτεχνηθεί σαν πίνακες ζωγραφικής.


006a SUDEK JCB

 

 
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΜΕΤΑ ΑΠΌ ΙΣΧΥΡΗ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ, ΑΛΠΕΙΣ, ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2006
Πρέπει να έχω φωτογραφήσει άπειρες φορές στο διάβα του χρόνου αυτές τις καρέκλες και το τραπέζι που βρίσκονται στον οικογενειακό μας κήπο. Κάποια μέρα, μία καρέκλα είχε πέσει ενώ η βροχή είχε σταματήσει με την ομίχλη να απλώνεται στο τοπίο. Είχα στα χέρια μου μια παλιά Polaroid μεγάλου φορμά με τα τελευταία πακέτα φιλμ 665. Ένιωσα αμέσως ότι μια εικόνα «Σαουντικιέν» ήταν μπροστά μου. Δημοσιευμένη στο βιβλίο μου « Discontinué…» η φωτογραφία αυτή εκφράζει για μένα την ποίηση της καθημερινότητας. Αυτή που μας ωθεί να φωτογραφίζουμε χωρίς σταματημό τον ίδιο τόπο ανακαλύπτοντας συνεχώς νέες συγκινήσεις σε συνάρτηση πάντα με τον υπάρχοντα φωτισμό, τις κλιματολογικές συνθήκες, τη μηχανή που χρησιμοποιούμε.


Όμως αυτός ακριβώς ο δυισμός χαρακτηρίζει έντονα το έργο του Sudek. Τον φαντάζομαι με πολύ αγάπη με το ένα και μοναδικό του αριστερό χέρι να χειρίζεται αυτήν την περίεργη πανοραμική Kodak, με τον περιστρεφόμενο και συναρμολογούμενο φακό. Πρέπει ακόμη να κόψει φιλμ στο φορμά 10χ30cm για να το χρησιμοποιήσει σε αυτό το αρχαϊκό μοντέλο που του κάνει δύσκολη τη ζωή και τη σύνθεση: δεν είναι καθόλου μα καθόλου εύκολο το καδράρισμα με αναλογία εικόνας 1 προς 3.
Δοκιμάστε το και θα δείτε! Όμως ο Sudek το ξέρει και το έργο του το αποδεικνύει.
Είναι ένας πραγματικός καλλιτέχνης που δεν απλοποιεί ποτέ τον ρόλο του. Κάποιες από τις 10χ30cm φωτογραφίες του είναι μαγικές, απόλυτα ισορροπημένες σ’ αυτό το επίμηκες, ασυνήθιστο φορμά. Εκ παραλλήλου, πρέπει επίσης να δούμε προσεκτικά όλες τις φωτογραφίες του που έχει βγάλει μέσα από το ατελιέ του. Χρησιμοποιεί το ίδιο καλά τις ηλιαχτίδες σ’ έναν κόντρα φωτισμό τριών τετάρτων όπως και στις σταγόνες βροχής ή την ομίχλη. Μας δείχνει πως μπορούμε ν’ αναδείξουμε την αίσθηση της ομορφιάς ‘‘θολώνοντας’’ το βλέμμα και “μπλοκάροντας” τη ματιά πίσω από τα πρώτα πλάνα (συνήθως ένα γυαλί). Γνωρίζει όμως καλά πως δεν πρέπει να πάει πολύ μακριά αυτήν την πρακτική για να μην χαθεί η επαφή με την πραγματικότητα. Πάρα πολλά τα μαθήματά του, τα οποία ποτέ δεν ξεχνιούνται.
Όπως αυτή η ικανότητά του να μην εξαντλεί ποτέ τα καθημερινά και τετριμμένα θέματα που βρίσκονται μπροστά στα μάτια μας. Μακριά από την υπερβολική κατανάλωση εξωτισμού που για πολύ καιρό κυριάρχησε στην φωτογραφική πρακτική, ο Sudek μας μεταφέρει στις ρίζες αυτής της οικείας και φιλικής τέχνης, της τόσο υποκειμενικής και ανεκτίμητης. Μας θυμίζει ότι τα μεγάλα έργα δε χρειάζονται εντυπωσιακό ή γραφικό περιεχόμενο για να μεταφέρουν μια βαθιά συγκίνηση.


SUDEK Livre«ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΠΡΑΓΑ. josef sudek»
Με πρώτη έκδοση το 1959 και στη συνέχεια εκ νέου το 1991, από τις εκδόσεις Οdeon, το περίφημο “Πανοραμική Πράγα” του Sudek παραμένει ένα ουσιώδες βιβλίο για την ιστορία της φωτογραφίας.


nfluences Βéchet

Mε αφορμή την έκδοση του βιβλίου του Ιnfluences με τις φωτογραφικές επιρροές που δέχτηκε, ο εδώ και πολλά χρόνια τακτικός Γάλλος συνεργάτης μας Jean Christophe Béchet, μας προτείνει ένα οδοιπορικό μέσα από τα μονοπάτια της ιστορίας της φωτογραφίας.
Ο J.C.B. σταχυολόγησε 51 ονόματα γι’ αυτή τη σύντομη ιστορία της φωτογραφίας που είναι ταυτόχρονα πρακτική και αυτοβιογραφική. Έτσι θα σας προτείνουμε ανά τακτά διαστήματα και από ένα νέο κεφάλαιο αυτού του εξαίρετου βιβλίου ακολουθώντας την χρονολογική σειρά γέννησης των φωτογράφων.
Τ.Τζίμας

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *