cebcceb9cebacf81ceadcf82 ceb1cebdceb1ceb4ceb5cf8dcf83ceb5ceb9cf82 cf89cf82 ceb1cebdceaccf87cf89cebcceb1 cf83cf84ceb7 ceb4ceb9ceb1ceb2

mikres autokratories

 

Γράφει ο Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης 

Στο καινούργιο του πόνημα, “Μικρές αυτοκρατορίες. MURRATI/Ένας αποχαιρετισμός” (Εκδόσεις Πόλις. Αθήνα, 2021), ο Χρήστος Αστερίου έφερε στο προσκήνιο μια υπόθεση η οποία δεν έγινε ποτέ ευρύτερα γνωστή στο ελληνικό κοινό, αν και σημάδεψε μια μεγάλη χρονικά εποχή, στον τομέα συγκεκριμένα της διάθεσης και του εμπορίου των καπνών και της συνήθειας του καπνίσματος. Ο συγγραφέας προσπάθησε και συνέλεξε ότι μπόρεσε και κυρίως όσα έμειναν έστω κρυμμένα στη λήθη και στα σεντούκια, και τα ανέσυρε από εκεί δίνοντάς μας μια νοσταλγική ιστορία, κατά βάση ελληνική.

Με τη βοήθεια της μυθοπλασίας και την ανάμειξη των διαθέσιμων και προσβάσιμων ιστορικών ντοκουμέντων και ενός ανώνυμου αφηγητή, δηλαδή του ίδιου του συγγραφέα, δίνει στο ελληνικό κοινό την ιστορία μιας οικογένειας, εκείνης του Βασιλείου Μουράτογλου και των δύο γιών του, του Σοφοκλή και Δημοσθένη, οι οποίοι ίδρυσαν και δρομολόγησαν την λειτουργία της επιχείρησης MURRATI, η οποία δραστηριοποιήθηκε σε τρεις κατ’ ουσίαν χώρες τον δέκατο ένατο και στο μεγαλύτερο μέρος του επόμενου αιώνα. Έτσι διαβάζοντας το μικρό βιβλίο του Αστερίου, ο αναγνώστης έρχεται σε επαφή με ένα κείμενο τόσο λογοτεχνικό όσο και ιστορικό, κάτι σύνηθες βεβαίως, αλλά από τη δική του σκοπιά. Παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο χάνεται μια βιομηχανία στο πέρας του ικανού και ανίκανου χρόνου, πως γκρεμίζονται οι μικρές εν προκειμένω αυτοκρατορίες, οι οποίες για ένα διάστημα μεσουρανούσαν στον ορίζοντα, και τί μένει τελικά από όλη αυτή τη διαδικασία.

Για την εποχή μας, κατά την οποία η συνήθεια του καπνίσματος και οι καπνιστές βρίσκονται στην πραγματικότητα υπό διωγμόν στα περισσότερα μέρη του πλανήτη μας, η ανάγνωση του βιβλίου έρχεται παράλληλα με την προϊούσα εξαφάνιση και αυτής της ανθρώπινης συνήθειας η κατάχρηση της οποίας ναι μεν υπήρξε βλαπτική για τον ανθρώπινο οργανισμό και αιτία εμφάνισης πλειάδας νοσηρών φαινομένων και παθήσεων, αλλά για πολλούς υπήρξε και ευεργετική ποικιλοτρόπως, κυρίως στον ψυχολογικό τομέα της καθημερινότητας.

Η ιστορία των παλιών καπνοβιομηχανιών, άφησε το στίγμα της τόσο στον ελληνικό χώρο, όσο και αλλαχού, όπως στο παρόν κείμενο στην Κωνσταντινούπολη, το Βερολίνο και το Μάντσεστερ. Βεβαίως το κείμενο δεν αποτελεί με κανένα τρόπο ιατρική διακήρυξη, ούτε και προτροπή προς αποφυγής του τσιγάρου, αφού περισσότερο ασχολείται με την συγκεκριμένη συνήθεια στις πόλεις που αναφέρθηκαν. Μαζί με την εξιστόρηση της πορείας της οικογένειας, ερχόμαστε σε επαφή με τις επικρατούσες συνήθεις και νοοτροπίες στα κλαμπ του Βερολίνου κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου, ενώ στη συνέχεια σκιαγραφεί και μας υπενθυμίζει κάποιους αγώνες ποδηλάτου και ποδοσφαίρου στο βρετανικό Μάντσεστερ. Ο Μουράτογλου ίδρυσε την εταιρεία των καπνών του τον καιρό που η ελληνική επανάσταση απελευθέρωσης του 1821 βρισκόταν σε εξέλιξη, δίνοντάς της το ιταλικό, εκ πρώτης όψεως, όνομα. Ενώ λοιπόν αρχικά δραστηριοποιούταν στην Κωνσταντινούπολη, την έδρα της, στη συνέχεια για λόγους οικονομικούς και επιλογών του τότε Σουλτάνου, επεκτάθηκε στο Βερολίνο και στο Μάντσεστερ από τους γιους του, Σοφοκλή και Δημοσθένη, αφήνοντας και εκεί το ανάλογο στίγμα της. Η ιστορία με τις επιθυμητές αλλά και αναπάντεχες μετακομίσεις των γραφείων και δραστηριοτήτων της εταιρείας, κατάφερε και ενεπλάκη σε πολιτιστικές, αθλητικές και κοινωνικές εκδηλώσεις των κοινωνιών όπου δραστηριοποιήθηκαν τα υψηλόβαθμα στελέχη της.

Ελληνικά αρχικά και αρμενικά, αργότερα, αφού δεν υπήρξαν απόγονοι των οικογενειών Μουράτογλου. Πίνακες, φωτογραφικό υλικό, τεκμήρια της ζωής των πρωταγωνιστών, δυσεύρετα και ξεχασμένα ντοκουμέντα από παλιά βερολινέζικα περιοδικά, αδιάφορα για τους περισσότερους, που αφορούν τον ερχομό και τη διαδρομή τους πάνω στον επίγειο κόσμο μας, δίνονται αποσπασματικά στο κείμενο. Όμως φαίνεται ξεκάθαρα πως η λήθη είναι η κοινή μοίρα των περισσότερων παρεμφερών υποθέσεων. Οι αυτοκρατορίες ακόμα και οι μεγαλύτερες φαίνεται πως έχουν την ίδια, την κοινή μοίρα. Για διάφορους κάθε φορά λόγους, εξοστρακίζονται από τις σελίδες της επικαιρότητας και τελικά απομένουν σε κάποιες σκοτεινές, υγρές και ξεχασμένες σελίδες της πολύχωρης ιστορίας, όπως φυσικά και ετούτη.

Η παλιά αυτοκρατορία των Μουράτογλου, έλαμψε για κάποιο χρονικό διάστημα και αργά και σταθερά οδηγήθηκε στην λησμονιά. Έτσι λοιπόν οι όποιες ενασχολήσεις και τα ενδιαφέροντα των λογοτεχνών και των ιστορικών είναι από κάθε πλευρά καλοδεχούμενες διαδικασίες όπως και τούτο το μικρό αφήγημα του Χρήστου Αστερίου που ζωντανεύει μια εποχή άγνωστη αλλά και ποικιλοτρόπως ελκυστική. Ίσως τη μερίδα του λέοντος να κερδίζει και μάλλον επάξια η πόλη του Βερολίνου και ειδικά εκείνη την δύστροπή περίοδο που εγκυμονούσε τους γνωστούς για τη συνέχεια κινδύνους που συντάραξαν συθέμελα την τάλαινα ανθρωπότητα. Η ιστορία των Μουράτογλου, σηματοδοτεί την ιστορία αμέτρητων Ελλήνων της διασποράς οι οποίοι έδρασαν εντυπωσιακά, δημιούργησαν μικρές αυτοκρατορίες και κατάφεραν και επιβίωσαν μέσα σε δύσκολες και δύστροπες γεωπολιτικές συνθήκες αφήνοντας στην ιστορία το αποτύπωμα της μακρινής τους καταγωγής.

The post Μικρές αναδεύσεις ως ανάχωμα στη διαβρωτική διαδικασία του χρόνου appeared first on Vakxikon.gr – Vakxikon.gr Media & Publishing Group.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *