cebcceb5ceb6ceb5ceb4ceaccebaceb9ceb1 ceb5ceafcebacebfcf83ceb9 cf87cf81cf8ccebdceb9ceb1 cebcceb5cf84ceac

Είκοσι χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001, βέβαια, μια από τις λιγοστές σημαδιακές ημερομηνίες στη διάρκεια της ζωής μας. Και είναι βέβαια μεγάλη ειρωνεία της ιστορίας πως η εικοστή επέτειος από την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους θα συμπέσει με την ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, οι οποίοι βέβαια βρέθηκαν σε αυτή τη θέση αν όχι με τις ευλογίες πάντως με την ανοχή των ΗΠΑ.

Αν η φετινή 11η Σεπτεμβρίου έπεφτε καθημερινή, ίσως να αφιερωναμε ένα άρθρο -και ίσως όχι τόσο πολύ με αναλύσεις όσο με αφηγήσεις του καθενός μας, τι έκανε εκείνη τη μέρα που όλος ο πλανήτης είδε σε ζωντανή μετάδοση (απομεσήμερο ήταν στα μέρη μας) το Μπόινγκ να πέφτει πάνω στον δεύτερο πύργο.

Αλλά σήμερα είναι Σάββατο και το πρόγραμμα επιβάλλει να δημοσιεύσουμε μεζεδάκια, παναπεί ανάλαφρο γλωσσικό σχολιασμό. Οπότε, το επετειακό μας άρθρο αναβάλλεται για τα 25 ή τα 30 χρόνια της επετείου (αν δεν πέφτει Σαββατοκύριακο τότε).

kiminoΚαι ξεκινάμε ανάλαφρα, με έναν διάλογο από το Φέισμπουκ.

Αγνοώ πώς ξεκίνησε η συζήτηση και τι ήταν εκείνο που έκανε τον ένα συνομιλητή να ανατρέξει στον θάνατο του Σωκράτη.

— Ντροπή σου Έλληνα. Εσύ θα έδινες πρώτος το κύμινο (ή έστω κίμηνο) στο Σωκράτη.

Φαίνεται ότι ο Σωκράτης πέθανε από την υπερβολική κατανάλωση κύμινου -ίσως το βάζανε στα σουτζουκάκια της εποχής, ίσως πάλι να το πίνανε σε αφέψημα ή σε ηδύποτο όπως είναι το κιούμελ.

Αυτή η δεύτερη εκδοχή φαίνεται ελκυστική, διότι εξηγεί και την προέλευση μιας παροιμιακής φράσης της νέας ελληνικής. Δεν αποκλείεται, δηλαδή, οι αρχαίοι να λέγανε «ώσπου να πιεις κύμινο», και μέσα στους αιώνες η φράση να μεταλλάχθηκε σε «ώσπου να πεις κύμινο».

(Για να μην τα δω αυτά αναδημοσιευμένα πουθενά, σπεύδω να δηλώσω ότι τα γράφω στα αστεία).

* Συνεχίζω με μια παρωνυχίδα από ρεπορτάζ για το φονικό που συνέβη στη Φλόριντα.

Ο δράστης, ο 33χρονος Μπράιαν Ρίλεϊ, επίσης τραυμάτισε ένα 11χρονο κορίτσι, στο περιστατικό που έγινε στο Λέικλαντ, κοντά στην Τάμπα. Το κορίτσι είχε επτά τραύματα από σφαίρες και υποβλήθηκε σε επέμβαση. 

Οπως το διαβάζω εγώ, το κορίτσι είχε ήδη επτά τραύματα από σφαίρες, πριν το τραυματίσει ο Ρίλεϊ. Επειδή το ρήμα «έχω» δεν επιτρέπει διάκριση αορίστου και παρατατικού, που εδώ χρειάζεται, θα έβαζα «το κορίτσι υπέστη επτά τραύματα».

Σημειώνω επίσης το απρόσεχτο «πάσχει από μετατραυματική διαταραχή μετατραυματικού στρες» -το πρώτο από τα δύο περισσεύει θαρρώ.

ariwn* Και μια παρεξηγήσιμη πινακίδα.

ΕΙΣΟΔΟΣ ΑΡΙΩΝ. Τι καταλαβαίνετε όταν το διαβάζετε; Πού πηγαίνει ο νους σας; Συμβαίνει τάχα στις μέρες μας και στην πατρίδα μας τόσο απροκάλυπτο απαρτχάιντ και μάλιστα με τέτοια ορολογία; Υπάρχει ξεχωριστή είσοδος για Αρίους -άρα και για μη Αρίους;

Όχι βέβαια.

Όπως λέει ο φίλος που στέλνει τη φωτογραφία, ο Αρίων είναι ένας αθώος αθλητικός σύλλογος της Θεσσαλονίκης. Αλλά ο ευπρεπισμός και η ακλισιά έδρασαν από κοινού ώστε να είναι παρεξηγήσιμη η επιγραφή.

* Επικρίθηκε, και όχι άδικα, η ανακοίνωση του υπουργείου Εργασίας για την απασχόληση ανηλίκων σε ξενοδοχειακές μονάδες.

Νομίζω ότι, μετά τις αντιδράσεις, υπήρξε κάποια αλλαγή εκ μέρους του υπουργείου. Εδώ όμως θα σταθούμε σε ένα θέμα διατύπωσης.

Διαβάζω στο κείμενο της ανακοίνωσης του υπουργείου (εδώ σε εφημερίδα, αλλά έτσι είναι και η πρωτότυπη ανακοίνωση, που την είδα) ότι ένα από τα τρία σημεια της δράσης του υπουργείου είναι:

Απασχόληση παιδιών σε ξενοδοχειακές μονάδες, μεγαλύτερα από 16 ετών, που διαβούν σε δομές φροντίδας ανηλίκων

Προσπερναμε το τυπογραφικό λάθος, το «διαβούν» που έπρεπε να είναι «διαβιούν». Πώς σάς φαίνεται κατά τα άλλα η πρόταση;

Όχι πολύ στρωτή, θα έλεγα. Πώς θα τη σουλουπώνατε;

Μια ιδέα θα ήταν: Απασχόληση παιδιών άνω των 16 ετών, που διαβιούν σε δομές φροντίδας ανηλίκων, σε ξενοδοχειακές μονάδες.

Η ρηματική σύνταξη είναι ακόμα διαυγέστερη κατά τη γνώμη μου: Να απασχοληθούν σε ξενοδοχειακές μονάδες, παιδιά άνω των 16 ετών που διαβιούν σε δομές φροντίδας ανηλίκων.

sakkari* Η Μαρία Σάκκαρη, αφού νίκησε τενίστριες με καλύτερη κατάταξη από τη δική της, τελικά ηττήθηκε στον ημιτελικό του αμερικάνικου πρωταθλήματος από μια νεότατη και ταχύτατα ανερχόμενη Βρετανίδα αθλήτρια -με ρουμανικό όνομα, Ραντουκάνου.

Η λεζάντα εδώ ενημερώνει τους τηλεθεατές ότι είναι

First Greek player to reach a Grand Slam semifinal.

Εννοεί άραγε «η πρώτη Ελληνίδα» ή «η πρώτη από τους Έλληνες αθλητές (και τις Ελληνίδες αθλήτριες)»; Η αγγλική γλώσσα δεν μπορεί να κάνει τη διάκριση, που εδώ έχει σημασία.

Διότι στο Ρολάν Γκαρός και ο Τσιτσιπάς, που είναι Greek player επίσης, έφτασε στον ημιτελικό -και στον τελικό.

Βέβαια, η Σάκκαρη προηγήθηκε χρονολογικά, έστω και κατά μία ημέρα, επειδή οι αγώνες των γυναικών ολοκληρώνονται νωρίτερα, οπότε μπορεί να εννοείται αυτή η πρωτιά της. Ή μπορεί να εννοείται first Greek female player.

* Τρομερή γκάφα από το Κανάλι της Βουλής.

Σε συνέντευξη του Μιχάλη Βιολάρη, στην οποία ο καλός τραγουδιστής αναφερόταν στους μελοποιημένους στίχους του Ελύτη που τραγούδησε, και τη συνεργασία που είχαν, και εκεί που ο Βιολάρης θυμόταν ότι ο Ελύτης του απευθυνόταν, σε αυτόν που ήταν πολύ νεότερος, στον πληθυντικό, «κύριε Βιολάρη», εκεί λοιπόν ο σκηνοθέτης της εκπομπής θεώρησε καλή ιδέα να διανθίσει το οπτικό υλικό παρεμβάλλοντας ένα απόφθεγμα του Ελύτη.

Το κακό όμως, το αδιανόητο πιο σωστά, είναι ότι διάλεξε ένα ψεύτικο απόφθεγμα, και όχι μάλιστα ένα από εκείνα τα κάπως πειστικά, τις διάφορες μελοδραματικές σοφίες (κοελιές, θα έλεγα) που αποδίδονται πότε στον Ελύτη και πότε στον Σεφέρη ή στον Ρίτσο. Όχι, αν και ούτε τότε θα ήταν δικαιολογημένο το λάθος. Όμως εδώ ο σκηνοθέτης διάλεξε ένα εξόφθαλμα σατιρικό απόφθεγμα, μια τρολιά:

violaris

Eδώ μπορείτε να δείτε και με τα μάτια σας το επίμαχο απόσπασμα.

Δηλαδή, ο ευφυής σκηνοθέτης πίστεψε ότι ο Ελύτης όντως έγραψε

«Να με συμπαθάτε για τη μακρά αποχή αλλά τον τελευταίο μήνα είχα μπλέξει με μία γκόμενα που άκουγε μόνο Lana Del Rey και είχε τατουάζ ονειροπαγίδα στα πλευρά οπότε καταλαβαίνετε τι ψυχική φθορά και writer’s block είχα. Όλα καλά τώρα και θα επανέλθω δυναμικά και αιγαιοπελαγίτικα»;

Αγνοεί ο φωστήρας ότι ο Ελύτης πέθανε το 1996; Ότι ποτέ δεν θα έγραφε κάτι τέτοιο; Ή απλώς του το έδωσε κάποιος συνεργάτης κι εκείνος το έβαλε χωρίς να το δει; Αν είναι έτσι, βλέπουμε για μιαν ακόμα φορά την ακαταμάχητη δύναμη, το ασύγκριτο κύρος που αποκτά μια μπαρούφα όταν συνοδεύεται από τη φωτογραφία (ή το πορτρέτο) ενός διάσημου. Λες και η προσωπογραφία του διάσημου στοχαστή αποτελεί τεκμήριο γνησιότητας! Θα μπορούσαν να γραφτούν πολλά γι’ αυτό το επεισόδιο. Επιφυλάσσομαι.

Και είναι διπλό κρίμα που η απίστευτη αυτή γκάφα συνέβη σε ένα κανάλι που γενικά φροντίζει να κρατάει καλό επίπεδο.

stigmat2* Και πάλι το «στιγματίζω», αυτή τη φορά στην ανακοίνωση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αθηναίων για τον θάνατο του Μίκη Θεοδωράκη.

Το έργο του εκλιπόντος, λοιπόν, το ταλέντο του αλλά και η ίδια η ζωή του … στιγμάτισαν την ελληνική ιστορία.

Όμως, το ρήμα «στιγματίζω» για τους περισσότερους ομιλητές έχει χροιά μόνο αρνητική. Γιατί όχι «σφράγισαν» ή «σημάδεψαν»;

* Λάθος του Αλέξη Τσίπρα σε πρόσφατη συνέντευξή του προς την ….

Είπε, συγκεκριμένα: Ο κ. Μητσοτάκης για 1,5 χρόνο, με τη βοήθεια και πολλών ΜΜΕ, έζησε τον όμορφο μύθο του. Σήμερα δυστυχώς, ο ελληνικός λαός ζει την άσχημη αλήθεια του. Οφείλουμε να έχουμε σχέδιο για να σταματήσουμε αυτή την τρομακτική άμβλυνση των ανισοτήτων και τη διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής.

Προφανώς, εννοούσε την τρομακτική όξυνση των ανισοτήτων. Μακάρι να αμβλύνονταν -όπως συμβαίνει σε πολλές προηγμένες χώρες, κυρίως της Βόρειας Ευρώπης.

* Κι ένα κορφιάτικο μεζεδάκι -δηλαδή αλιευμένο σε κερκυραϊκή εφημερίδα. Φίλος από το νησί εντόπισε σε πρόσφατο πρωτοσέλιδό της, πάνω-πάνω μάλιστα, μια προχωρημένη περίπτωση σχιζολεξίας: συλλαμβάνονται κατά καλόκαιρο οι υπάλληλοι του υπουργείου Πολιτισμού….

Ώστε υπάρχει καλόκαιρο -άρα και κακόκαιρο; Μπα, ήταν το κατακαλόκαιρο που διαμελίστηκε άσπλαχνα, ίσως με πρωτοβουλία του συντάκτη, ίσως όμως και από τον κορέκτορα, ο οποίος, όπως έχω παρατηρήσει, έχει έντονη τη ροπή προς τον τεμαχισμό πολυσύλλαβων λέξεων.

Σε αλλο άρθρο της ίδιας εφημερίδας, με θέμα έναν δρόμο που η κατασκευή του χρονίζει και συναντά προβλήματα, διαβάζουμε ότι:

Τα μαγαζιά που άνοιξαν και λειτουργούν στην περιοχή πολύ πριν τελειώσει η οδός-ανέκδοτο, γνώριζαν πολύ καλά ότι θα απαγορευόταν η στάση και η στάθμευση επί του δρόμου, άμα τη περαίωσή του, και ότι θα έπρεπε να διαμορφώσουν ειδικούς χώρους πρόσβασης…

Όποιος όμως αγαπάει τις δοτικές, καλό θα είναι και να ξέρει πώς να τις χρησιμοποιεί. Άμα τη περαιώσει, έπρεπε να είναι. (Κι άμα δεν την περαιώσει;)

* Kαι κλείνουμε με ένα ζωολογικό μεζεδάκι. Σε όχι και πολύ καλομεταφρασμένο άρθρο του Χάφιποστ για την τελευταία τίγρη της Τασμανίας βλέπουμε να χρησιμοποιείται συνεχώς ο τύπος «η τίγρης» -που δεν στέκει. Ή θα πούμε «ο τίγρης» ή «η τίγρη» ή «η τίγρις», αλλά αυτό ίσως το κοκκινίζει ο Σπελ Τσέκερ.

Βέβαια, δεν πρόκειται για τίγρη, ούτε κατατάσσεται στην ίδια οικογένεια. Είναι σαρκοφάγο μαρσιποφόρο, ή μάλλον ήταν, αφού έχει εξαφανιστεί εδώ και πολλά χρόνια, δυστυχώς. Θυλακίνη είναι το επίσημο όνομα του εξαφανισμένου ζώου ή ίσως θυλακίνος, ας μας πουν οι ζωολόγοι (thylacine πάντως στα ξένα).

Η είδηση είναι ότι υπάρχει μια κινηματογράφηση του 1933, που δείχνει την τελευταία θυλακίνη (ή θυλακίνο), που υπήρχε σε έναν ζωολογικό κήπο στην Τασμανία, να κόβει βόλτες μέσα στο κλουβί. Και τώρα, το σύντομο αυτό απόσπασμα, που διαρκεί περίπου ενάμισι λεπτό, επιχρωματίστηκε.

Συμφωνα με το άρθρο, βλέπουμε την τίγρη της Τασμανίας «να τριγυρνά γύρω από ένα μικρό περίβλημα». Τι θα πει αυτό; Αν δείτε το βίντεο, το καημένο το ζώο είναι κλεισμένο μέσα σε έναν περίφρακτο χώρο και πηγαίνει γύρω γύρω μέσα σε αυτόν τον περίβολο -όχι γύρω από το περίβλημα. (Στα αγγλικά είναι: as it padded around its enclosure at the Beaumaris Zoo in Hobart, Australia).

Από το αγγλικό άρθρο μαθαίνουμε μια λεπτομέρεια που αιδημόνως παραλείπεται από την ελληνική μετάφραση. Όταν το 1933 ο φυσιοδίφης κινηματογράφησε τον θυλακίνο, το αιχμάλωτο ζώο, που άκουγε στο όνομα Μπέντζαμιν, όρμησε και τον δάγκωσε με αποτέλεσμα ο επιστήμονας να δυσκολεύεται να καθίσει για αρκετόν καιρό -the Tasmanian tiger bit Fleay on the buttocks.

Οπότε, να προσέχετε όσοι κινηματογραφείτε άγρια ζώα!

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *