cebcceb1cf81ceb1ceb8cf8ecebdceb9ceb1 cebcceb5ceb6ceb5ceb4ceaccebaceb9ceb1

Αύριο Κυριακή θα γίνει ο Μαραθώνιος της Αθήνας -οπότε βρήκα τίτλο για τα μεζεδάκια της εβδομάδας. Σπεύδω να διευκρινίσω ότι δεν θα πάρω μέρος στη διοργάνωση -μου αρέσει να διανύω αποστάσεις, αλλά με το πάσο μου ή τέλος πάντων σε ρυθμό πεζοπορίας, όχι τρέχοντας. Έχω ωστόσο καναδυό φίλους που θα συμμετάσχουν -ρισπέκτ, που λέμε.

42195Ξέρουμε ότι η απόσταση που θα διανύσουν αύριο οι δρομείς είναι κάτι παραπάνω από 42 χιλιόμετρα. Και πολλοί ξέρουμε και με μεγαλύτερη ακρίβεια την απόσταση, 42 χιλιόμετρα και 195 μέτρα. Θα μου πείτε, δεν έχουν μεγάλη σημασία τα 195 μέτρα, είναι κάτω από το μισό τοις εκατό του συνόλου, αλλά η ακρίβεια έχει σημασία στον προσδιορισμό της διαδρομής.

Σχολιάστηκε πολύ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η αφίσα της διοργάνωσης, που αναφέρει την απόσταση ως «42.195 χλμ.» που σημαίνει, στα ελληνικά, 42 χιλιάδες και 195 χιλιόμετρα. Στα ελληνικά, το κανονικό είναι να γράψουμε «42,195 χιλιόμετρα», χρησιμοποιώντας την υποδιαστολή για να χωρίσουμε το ακέραιο μέρος από το δεκαδικό.

Ζούμε όμως σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο -και στα αγγλικά, που κυριαρχούν παντού, ειδικά στο Διαδίκτυο, αντί της υποδιαστολής χρησιμοποιείται η τελεία, οπότε το 42.195 στα αγγλικά δηλώνει 42 και κάτι και όχι 42 χιλιάδες και κάτι. (Και το πιο αστείο είναι ότι στα αγγλικά συχνά χωρίζουν με κόμματα τις χιλιάδες, δηλαδή θα έγραφαν 42,195 μέτρα, αν και αυτή η σύμβαση δεν έχει καθολική εφαρμογή νομίζω). 

Η αγγλική σημειογραφία μάς επηρεάζει. Δεν ξέρω μάλιστα αν οι νεότεροι επηρεάζονται περισσότερο. Θα μου πείτε, το κόμμα είναι ζωντανό, αφού και όταν διαβάζουμε ένα δεδκαδικό μέγεθος λέμε (ή τουλάχιστον εγώ λέω, αν και νομίζω ότι έτσι γίνεται κατά κανόνα) π.χ. «εφτά κόμμα πέντε». (Δεν θα με εξέπληττε αν κάποιος πει «εφτά κόμμα πέντε» και γράψει «7.5» όμως).

Οπότε, κανονικά το «42.195» της αφίσας είναι βεβαίως αντικανονικό στα ελληνικά -έστω κι αν κανείς απ’ όσους το διαβάζουν δεν θα σκεφτεί πως θα τρέξουν αύριο οι δρομείς 42 χιλιάδες χιλιόμετρα.

Παρεμπιπτόντως, η ακτίνα της Γης είναι 6371 χιλιόμετρα οπότε δεν ευσταθεί ότι τα υποτιθέμενα 42195 χιλιόμετρα είναι οχτώ φορές η ακτίνα της Γης -ούτε 7 δεν είναι, το λέω σε περίπτωση που είχατε βάλει σκοπό να τα τρέξετε.

Και επίσης παρεμπιπτόντως, στην αγγλική Βικιπαίδεια η ακτίνα της Γης δίνεται «6 371.0» ενώ στην ελληνική «6.371,0». Στη γαλλική «6 371,008».

kymmatos* Σε κάποια πρόσφατα σχόλια είχαμε ασχοληθεί με τη γραφή «ψέμμα / ψέμματα» και είχαμε παρατηρήσει ότι στον πληθυντικό τα δύο μ είναι συχνότερα.

Πριν από εκατό χρόνια, η γραφή «ψέμμα, ψέμματα» συνηθιζόταν. Για το κύμα δεν είχα δει ποτέ μου να γράφεται με δύο μ αλλά το είδα σε οθονιά από το Mega, που μου έστειλε φίλος.

Βέβαια, το συγκεκριμένο σουπεράκι έχει μια γενικότερη κλίση στα Μ (μυμανία;) αν κρίνω και από το «αμεμβολίαστοι».

* Κι ένα καυτερό μεζεδάκι από το Διάστημα. 

Διαβάζουμε σε άρθρο για τις πιπεριές που καλλιέργησαν οι αστροναύτες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό:

Οι αστροναύτες καλλιέργησαν τις πρώτες πιπεριές τσίλι στο διάστημα – «μια ωραία ηθική ώθηση», σύμφωνα με την ΜακΆρθουρ. «Έχουν μια ωραία πικάντικη γεύση, λίγο παρατεταμένο κάψιμο». 

Τι θα πει όμως «ηθική ώθηση»; 

Το αγγλικό αντίστοιχο:

On the culinary side, the astronauts grew the first chile peppers in space – “a nice morale boost,” according to McArthur. “They have a nice spiciness to them, a little bit of a lingering burn,”

A nice morale boost, μια ωραία τόνωση του ηθικού τους, μια ωραία ένεση ηθικού, κάτι τέτοιο τέλος πάντων. 

Όταν βλέπουμε χονδροειδή μεταφραστικά λάθη, κάποιοι συνηθίζουν να λένε «Μα, στο Google Translate το έβαλαν;» Εδώ όμως το Google translate μεταφράζει το a nice morale boost ως «μια ωραία τόνωση του ηθικού». 

Κατά τα άλλα, όπως βλέπετε και από τον τίτλο του άρθρου, οι αστροναύτες επέστρεψαν φορώντας πάνες, επειδή η τουαλέτα του διαστημικού σκάφους παρουσίασε διαρροή και δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εν πτήσει. 

epiviose* Κι ένα κωμικό λάθος πληκτρολόγησης στη θλιβερή είδηση για τον θάνατο του Χρήστου Κυριαζή, όπου το «απεβίωσε» έγινε «επεβίωσε».

(Ή να είναι λάθος του κορέκτορα; Μάλλον όχι).

* Διαβάζουμε στον Βηματοδότη για την αιωνόβια κυρία Ελένη Καλαπόθου, η οποία έσπευσε να κάνει την τρίτη δόση του εμβολίου για τον κόβιντ:

Θέλω για λίγο να σταθούμε στην Ελένη Καλαπόθου, ετών 100, η οποία έκανε την τρίτη δόση για να μην φύγει μια ώρα νωρίτερα, όπως υποσχέθηκε στα παιδιά της και στα εγγόνια της. Έτσι έστειλε το δικό της μήνυμα για την ανάγκη εμβολιασμού. Να σημειώσω εδώ ότι η Ελένη Καλαπόθου έχει νικήσει δύο φορές τον καρκίνο, ενώ κατάφερε να επιβιώσει και στη μεγάλη πανδημία του 1918, τότε που θέριζε τον πλανήτη η ισπανική γρίπη. Ιδού τι δήλωσε: «Ήθελα να πάω να εμβολιαστώ για να μην αρρωστήσω και φύγω μια ώρα αρχύτερα. Είπα και στα εγγόνια και στα παιδιά μου να πάνε και εκείνα να εμβολιαστούν και να μην ακούν τον καθένα που δεν πάει να κάνει το εμβόλιο», τα λόγια παρότρυνσης της γιαγιάς Ελένης, μέσω της ΕΡΤ.

Πολύ καλά έκανε η κυρία Ελένη, και αξίζει να τη μιμηθούν και οι νεότεροι, αλλά με προβληματίζει ότι «κατάφερε να επιβιώσει στη μεγάλη πανδημία του 1918, τότε που θέριζε τον πλανήτη η ισπανική γρίπη».

Θέλω να πω, η πανδημία της «ισπανικής», όπως επικράτησε να λέγεται, γρίπης του 1918 τελείωσε το 1920, όπως βρίσκω στη Βικιπαίδεια, οπότε είναι δύσκολο πώς «κατάφερε να επιβιώσει» κάποια που γεννήθηκε ένα χρόνο αργότερα από τη λήξη της. 

* Ένα λαθάκι που το έχουμε ξαναδεί, αλλά το ενδιαφέρον είναι ότι εδώ το βρίσκουμε σε αγγελία για παράδοση μαθημάτων:

katoikwn

Παραδίδονται λοιπόν ιδιαίτερα μαθήματα «Αγγλικών κατοίκων». Δεν παραθέτω ολόκληρο το τηλέφωνο, αλλά αν κανένας Αγγλικός κάτοικος ενδιαφέρεται ας στείλει μέιλ.

* Όσοι κατοικούν στην Αθήνα θα έχουν τον τελευταίο καιρό αγανακτήσει με την κίνηση στους δρόμους, ιδίως στον Κηφισό. 

Σε άρθρο που εξετάζει το πρόβλημα, υπάρχει και η τοποθέτηση συγκοινωνιολόγου, ο οποίος προτείνει να υπάρχουν σε επιφυλακή οχήματα οδικής βοήθειας, δεδομένου ότι «θα πρέπει τα συμβάντα που γίνονται στον Κηφισό να διαχειρίζονται πολύ γρήγορα».

Τυπικά είναι λάθος, αφού το «διαχειρίζομαι», ως αποθετικό, δεν έχει παθητική φωνή. Οι υπεύθυνοι διαχειρίζονται τα συμβάντα. Αλλά πώς θα το πούμε; «Θα πρέπει να τυγχάνουν πολύ γρήγορης διαχείρισης» μήπως; Και λιγότερο οικονομικό είναι, και άβολο. Μπορούμε βέβαια να χρησιμοποιήσουμε ένα άλλο ρήμα, που δεν είναι αποθετικό, ας πούμε: «τα συμβάντα πρέπει να αντιμετωπίζονται πολύ γρήγορα». 

Ή θα αποδεχτούμε τη χρήση αυτή;

ameleia* Η οθονιά είναι από την είδηση για το τροχαίο ατύχημα που είχε ο δικηγόρος Αλέξης Κούγιας. 

Οι δύο οδηγοί βέβαια μπορεί να επέδειξαν αμέλεια, ακόμα και ακραία. Αλλά ο αυτοκινητόδρομος; Ήταν κι αυτός απρόσεχτος; 

Εντάξει, τσαπατσούλικη διατύπωση, έστω και οικονομική -αντί του «αλλά και για κακή κατάσταση του αυτοκινητόδρομου» ή κάτι τέτοιο. 

Πέρα όμως από τα αστεία, σας αρέσει το «αμέλεια δύο οδηγών νταλικών»; (Και αν βάζαμε «δύο οδηγών νταλίκας» θα άλλαζε κάτι;)

* Tον πρώτο καιρό της πανδημίας, θα το θυμάστε, είχαν κυκλοφορήσει στα σόσιαλ διάφορα κειμενάκια με οδηγίες για την τήρηση αποστάσεων κτλ. που ήταν διατυπωμένα στα κυπριακά, στα κρητικά, στα βορειοϊδιωματικά και σε διάφορες άλλες διαλέκτους. Είχαν γούστο τα κειμενάκια αυτά και λυπάμαι που δεν τα συγκέντρωσα όλα.

Τώρα, ενάμιση χρόνο μετά, δεν έχουμε και πολλή διάθεση για αστεία. Ωστόσο, διαβάζω ότι ένας φούρναρης στη Σάμη (της Κεφαλονιάς) ανάρτησε έξω από τον φούρνο του το εξής ωραίο κειμενάκι:

Πελάτες μου, επειδή δεν μου περισσεύουν πέντε χιλιάρικα, σας παρακαλώ οι ανεμβολίαστοι μείνετε απ’ όξω και θα σας φέρω εγώ ότι πιθυμεί η ψυχούλα σας στην πόρτα ή άμα προτιμάτε, παένετε στο άλλο μου μαγαζί, όπου επιτρέπετε να ‘μπαίτε.

Μη μου κάμετε κανά κάζο και ‘μπαίτε αβατσινάριστοι θα σας ρίξω τρία καντάρια βλαστήμια.

Θα το έβαζα και σε εικόνα, αλλά είναι του τύπου .webp, που δεν τη δέχεται η WordPress και δεν έχω βρει πώς να τη μετατρέπω σε jpg.

agvenizelou* Προκήρυξη για μια συγκέντρωση, που παραξένεψε κάποιους στο Φέισμπουκ.

Mα καλά, πότε αγιοκατατάχτηκε ο Βενιζέλος; ρώτησε κάποιος. 

Αλλά βέβαια οι Θεσσαλονικείς ξέρουν ότι πρόκειται για το «άγαλμα Βενιζέλου», που είναι συνηθισμένος τόπος συγκεντρώσεων.

* Διαβάζω για την επίθεση που έκανε ο Αντώνης Κανάκης των Ράδιο Αρβύλα στον Άρη Πορτοσάλτε του Σκάι -και ενώ με βρίσκουν σε μεγάλο βαθμό σύμφωνο τα λεγόμενά του δεν μπορω να μην επισημάνω το γλωσσικό θεματάκι:

Θυμίζω ότι, σχολιάζοντας τον θάνατο του ντελιβερά στη Θεσσαλονίκη, που τον παρέσυρε οδηγός ακριβού αυτοκινήτου ο οποίος πέρασε με κόκκινο, ο Άρης Πορτοσάλτε είχε σχολιάσει επικριτικά την οδηγική συμπεριφορά των ντελιβεράδων. 

Και λέει, σωστά νομίζω, ο Κανάκης:

Για να βγαίνεις στον αέρα της τηλεόρασης μία ημέρα μετά το γεγονός και να κάνεις αυτό το σχόλιο πρέπει η συναισθηματική σου νοημοσύνη να βρίσκεται υπό του μηδενός. Οι άνθρωποι που βγαίνουν στην τηλεόραση καλό είναι να έχουν μία ενσυναίσθηση. Παρακαλούμε, λοιπόν, την εταιρεία Τεχνολογίας που κατασκευάζει ρομπότ τύπου Πορτοσάλτε στο λογισμικό που τοποθετείτε αν μπορείτε να ανεβάσετε λίγο την ανθρωπιά.

Δίκιο έχει, αλλά το «η συναισθηματική του νοημοσύνη βρίσκεται υπό του μηδενός».

Βέβαια, το σωστό είναι «υπό το μηδέν». 

Η περίπτωση θυμίζει μιαν άλλη παγιωμένη έκφραση, την «υπέρ το δέον», η οποία πολύ συχνά ακούμε να λέγεται ή να γράφεται «υπέρ του δέοντος». Το θέμα το έχουμε συζητήσει εδώ, και στη συζήτηση εκείνη ο φίλος μας ο Triant είχε κάνει το εξής σχόλιο:

Άλλο πολύπαθο είναι το κακόμοιρο το μηδέν. «Υπό του μηδενός» είδα σε μια ανακοίνωση στην κουζίνα της εταιρείας που δουλεύω, αλλά αυτό διορθώθηκε πολύ εύκολα με λίγο μπλάνκο.
Είδα όμως και στην (διαδικτυακή) Καθημερινή «Θερμοκρασίες υπό του μηδενός την Κυριακή στη βόρεια Ελλάδα» το οποίο διορθώθηκε σε «Θερμοκρασίες υπό του μηδέν σήμερα στη βόρεια Ελλάδα» 

Το περίεργο πάντως είναι ότι στη σημερινή γλώσσα το «υπό» χρησιμοποιείται σε αρκετές στερεότυπες εκφράσεις με αιτιατική, όπως «υπό την επήρεια…», «υπό σκιάν», «υπό τον όρο ότι…» κτλ. αλλά νομίζω ότι μόνο το «υπό το μηδέν» παθαίνει αυτή την τροπή σε γενική. 

app* Και κλείνω με κάτι που αφορά το ιστολόγιο ή, πιο σωστά, όσους διαβάζουν το ιστολόγιο από κινητό μέσω της εφαρμογής WordPress App για Android. 

Εδώ και μερικές μέρες, μου λέει  φίλος, οι αναρτήσεις του ιστολογίου εμφανίζονται με όλα τα τονούμενα φωνήεντα να έχουν αντικατασταθεί από τετραγωνάκια, ενώ κάποιες φορές όλα τα γράμματα αντικαθίστανται από τετραγωνάκια.

Ομολογώ ότι δεν είχα υπόψη μου την εφαρμογή WordPress. Βλέπω συχνά τα άρθρα του ιστολογίου από το κινητό, αλλά όχι μέσα από αυτή την εφαρμογή -κανονικά, από τον μπράουζερ. 

Φυσικά το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το δικό μας ιστολόγιο αλλά όλα τα ιστολόγια της WordPress, όπως διαπίστωσε ο φίλος που έλεγξε και κάμποσα άλλα. 

Δεν ξέρω αν και πότε θα διορθωθεί η εφαρμογή, αναρωτιέμαι όμως αν και άλλοι μάς διαβάζετε μέσω αυτής. Ή, πιο σωστά, αν και άλλοι δεν μπορείτε να μας διαβάσετε μέσω αυτής της εφαρμογής.

* Αν πάντως κάποιοι διαβάσετε το αυριανό άρθρο μέσω της εφαρμογής ενώ θα τρέχετε Μαραθώνιο, σας βγάζω το καπέλο. 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *