cebbceadcebecebbceb7 ceadcebdceb1 cf80ceb1ceb9cf87cebdceafceb4ceb9 cebcceb5 cebbceadcebeceb5ceb9cf82

Βασικά, το παιχνίδι λέγεται Wordle, και είναι το καινούργιο ιότροπο χασομέρι με το οποίο ασχολείται ο μισός αγγλόφωνος κυβερνοπληθυσμός. Όπως λέει προχτεσινό άρθρο της Γκάρντιαν, είναι υπέρ του 2022 ότι, αντί να επιδίδονται σε βίαιες ταραχές ή να βυθίζονται στη μιζέρια του λοκντάουν, οι περισσότεροι αγγλόφωνοι στο διαδίκτυο είναι απασχολημένοι αυτή τη στιγμή με ένα ανώδυνο παιχνίδι με λέξεις. Και συνεχίζει ότι «ανώδυνο είναι προς το παρόν», διότι με τόση δημοτικότητα όλο και κάποιος θα το κατηγορήσει για εκείνο ή το άλλο κακό.

wordleΣτο Wordle, αν δεν το ξέρετε, ο παίχτης καλείται να μαντέψει μια λέξη πέντε γραμμάτων που του βάζει το παιχνίδι (παίζεται προς το παρόν στον μπράουζερ, όχι σε εφαρμογή για κινητό).

O παίχτης έχει έξι προσπάθειες στη διάθεσή του. Βάζει μια μαντεψιά, που πρέπει να είναι υπαρκτή λέξη της γλώσσας (δεν μπορεί να βάλει ABCDE). Αν βρει ένα γράμμα της λέξης αλλά όχι στη σωστή θέση, τότε το γράμμα αυτό φωτίζεται κίτρινο, ενώ αν βρει το γράμμα στη θέση που όντως είναι τότε το γράμμα φωτίζεται πράσινο. Στο παράδειγμα της εικόνας, ο παίχτης μάντεψε EAGLE και είδε ότι βρήκε το Ε στη σωστή θέση και το Α όχι στη θέση του.

Συνεχίζει να προσπαθεί, αν και όχι πολύ συστηματικά θα έλεγα, και παίρνει τα αποτελέσματα που βλέπετε. Τελικά με την τέταρτη προσπάθεια έχει εντοπίσει τρία από τα πέντε γράμματα στις σωστές θέσεις, οπότε έχει ελπίδες να βρει το σωστό που είναι, όπως λέει το άρθρο, CRAZE.

Στο άρθρο της Γκάρντιαν τονίζεται ότι η γνώση της γλωσσολογίας βοηθάει να κερδίσεις στο Wordle. Πρέπει ας πούμε να ξέρεις όχι μόνο τη σχετική συχνότητα των γραμμάτων, αλλά και τους φωνοτακτικούς περιορισμούς κάθε γλώσσας -ας πούμε, στα αγγλικά οι λιγότερο ηχηροί φθόγγοι εμφανίζονται στην αρχή της λέξης, ακολουθούν περισσότερο ηχηροί -με κορύφωση το φωνήεν- και ύστερα έχουμε πάλι λιγότερο ηχηρούς, γι’ αυτό και το blurb είναι υπαρκτή λέξη, ενώ το rbubl δεν είναι.

Το Wordle θέλησε να το μεταφέρει στα ελληνικά ο καθηγητής Διομήδης Σπινέλλης και το ανακοίνωσε χτες στο Φέισμπουκ. Έγραψε τα εξής:

Πιστεύοντας ότι αυτό το παιγνίδι πρέπει να υπάρχει και για ελληνικές λέξεις, πήρα την έτοιμη υλοποίηση του παιγνιδιού της ταλαντούχας Katherine Peterson και την προσάρμοσα στα ελληνικά. Μπορείτε να παίξετε το παιγνίδι με ελληνικές λέξεις ακολουθώντας το δεσμό https://dspinellis.github.io/word-master/ (Πρόκειται για ιστοσελίδα· δεν υπάρχει ως εφαρμογή κινητού τηλεφώνου.)

Για την υλοποίηση μετέτρεψα στα ελληνικά μια λίστα επιτρεπτών λέξεων και μια λίστα από λέξεις που καλούμαστε να μαντέψουμε. Η (μικρή) αυτή συνεισφορά μου βασίστηκε σε δυο ακόμα πυλώνες. Για τη δημιουργία των επιτρεπτών λέξεων χρησιμοποίησα το ελληνικό λεξικό ορθογραφικού ελέγχου που ξεκίνησε το 1999 ως πτυχιακή εργασία δυο φοιτητών μου που επέβλεψα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. (Σήμερα έχει υιοθετηθεί σε πολύ εξελιγμένη μορφή από τα περισσότερα προγράμματα λογισμικού ανοιχτού κώδικα, όπως το Libre Office και το Firefox). Επίσης, αποφάσισα η λίστα ερωτήσεων να αποτελείται από τις πιο κοινές ελληνικές λέξεις. Για να τις βρω, ανέλυσα τη συχνότητα όλων των λέξεων στο σώμα κειμένου της ελληνικής Βικιπαίδειας που είναι επίσης ελεύθερα διαθέσιμο. Αν έχετε την περιέργεια, ανάμεσα στα 10,6 εκατομμύρια λέξεις πέντε γραμμάτων που εμφανίζονται στα ελληνικά λήμματα οι τρεις πιο συχνές είναι οι εξής: ΕΙΝΑΙ, ΟΝΟΜΑ, ΟΠΟΙΑ.

w1Αξίζουν συγχαρητήρια για την πρωτοβουλία. Ο κ. Σπινέλλης, απ’ όσο είδα, δεν έδωσε άλλο όνομα στην ελληνική έκδοση του παιχνιδιού, αλλά ο Λεωνίδας Ηρακλειώτης σε άλλη ανάρτηση το αποκάλεσε, χαριτολογώντας, Λέξλη, και μου άρεσε και το υιοθέτησα στον τίτλο του άρθρου.

Πριν προχωρήσω, μια απαραίτητη διευκρίνιση διότι έχει καεί η γούνα μας. Όταν λέει ο Δ. Σπινέλλης «10,6 εκατομμύρια λέξεις πέντε γραμμάτων» δεν εννοεί βέβαια ότι η ελληνική γλώσσα έχει 10 εκατ. πενταγράμματες λέξεις. Εννοεί ότι όλες οι εμφανίσεις λεκτικών τύπων που έχουν πέντε γράμματα ανέρχονται συνολικά σε 10,6 εκατομμύρια (δηλαδή, όπως εξηγεί παρακάτω, το ΕΙΝΑΙ έχει π.χ. 600.000 εμφανίσεις, το ΟΝΟΜΑ έχει 400.000, το ΟΠΟΙΑ έχει 300.000 κτλ.)

Ας προχωρήσουμε στο παιχνίδι. Εδώ βλέπετε την αρχική οθόνη στην ιστοσελίδα που έφτιαξε ο Δ. Σπινέλλης και όπου μπορείτε να πάτε να παίξετε -σας το συνιστώ.

Όπως θα δείτε αν παίξετε αρκετές φορές, αλλά σας το λέω από τώρα για να μην έχετε απορίες, στο παιχνίδι εμφανίζονται διάφοροι λεκτικοί τύποι, όχι μόνο οι ευθείς τύποι των λεξικών. Θα βρείτε δηλαδή και ουσιαστικά σε γενική πτώση ή στον πληθυντικό, ρήματα σε τρίτο πρόσωπο κτλ.

Επίσης, ένα γράμμα μπορεί να επαναλαμβάνεται μέσα στη λέξη, δηλαδή είναι δεκτές λέξεις όπως ΟΠΟΙΑ, ΚΟΜΜΑ, ΧΑΡΑΣ, ΠΕΣΕΙ.

Ίσως στα ελληνικά το παιχνίδι να είναι ευκολότερο, διότι δεν μπορούν όλα τα γράμματα να μπουν στο τέλος της λέξης. Στα αγγλικά περιορισμός δεν υπάρχει, αλλά στα ελληνικά οι λέξεις τελειώνουν σε φωνήεν ή σε Σ, Ν, Ρ (π.χ. ΠΑΤΕΡ, λέξη που υπάρχει στη Λέξλη, τη συνάντησα πριν από λίγο).

Εμένα μού άρεσε η Λέξλη, και σχεδόν πάντα κερδίζω -θα δούμε πιο κάτω δυο από τις περιπτώσεις που έχασα.

Ας δούμε μια παρτίδα:

wordl2Ξεκινάω πάντα με τη λέξη ΑΝΕΣΗ. Ο λόγος είναι ότι έτσι ελέγχω αν στη λέξη υπάρχουν (και πού) τέσσερα κοινά γράμματα, ενώ και το Η είναι πολύ συχνό ως κατάληξη. Μπορώ λοιπον να πω ότι αν ξεκινάτε με την ΑΝΕΣΗ θα κερδίσετε με άνεση.

Εδώ ψάρεψα τρία γράμματα, κανένα στη σωστή θέση.

Βάζω τη δεύτερη προσπάθεια, αλλάζοντας τις θέσεις των γραμμάτων. Το -ΗΣ είναι μια κοινή κατάληξη, είτε από αρσενικό στην ονομαστική (σπανιότερα σε τόσο σύντομες λέξεις) είτε από θηλυκό στη γενική.

Διαλέγω ΤΑΣΗΣ (η τάση, της τάσης) και είμαι τυχερός διότι πιάνω τρία γράμματα στη σωστή θέση. -Α-ΗΣ.

Το πρόβλημα είναι ότι υπάρχουν πολλές πιθανές λέξεις που ταιριάζουν σε αυτό το πατερνάκι.

Δοκιμάζω ΦΑΚΗΣ, δεν είναι. Δοκιμάζω ΜΑΧΗΣ και πιάνω το Χ αλλά σε άλλη θέση -δηλαδή, υποχρεωτικά στην πρώτη. Έχω λοιπόν ΧΑ_ΗΣ, το οποίο αναγκαστικά είναι ΧΑΡΗΣ. Πήρα την οθονιά πριν πατήσω το Enter για επιβεβαίωση, διότι αν τα βρεις όλα σωστά σου λέει μπράβο και δεν προλαβαίνεις να πάρεις οθονιά.

Να δούμε άλλη μια, πραγματική επίσης, παρτίδα, χωρις οθονιά. Με υπογράμιση συμβολίζω τα κίτρινα (σωστό γράμμα, λάθος θέση) και με μπολντ τα πράσινα (σωστή θέση και γράμμα).

Α             Ν            Ε             Σ             Η

Π            Ο            Υ             Ρ             Ε 

Κ             Ο            Β             Ε             Ι

Κ             Ο            Ψ           Ε             Ι

Στην πρώτη προσπάθεια, πάντα με ΑΝΕΣΗ, πιάνουμε μόνο το Ε σε άλλη θέση. Οπότε, δοκιμάζουμε άλλα δύο φωνήεντα, με το Ε σε άλλη θέση: ΠΟΥΡΕ. Πιάνουμε το Ο στη θέση του, στη δεύτερη θέση της λέξης. Οπότε, αναγκαστικά το Ε θα πάει τέταρτο, διότι δεν μπορεί να πάει πρώτο (λέξεις από ΕΟ… δεν υπάρχουν). Αφού έχουμε (από το 1) αποκλείσει το Σ, αλλά και το Ρ (από το 2), αναγκαστικά το πέμπτο γράμμα θα είναι Ι. Οπότε, μαντεύουμε ΚΟΒΕΙ. Δεν είναι, αλλά είναι ΚΟΨΕΙ.

Κι άλλη μια παρτίδα:

Α             Ν            Ε             Σ             Η

Π            Ο            Ν            Α             Σ

Κ             Α            Ν            Ι              Σ

Τ             Α            Ν            Κ             Σ

Με την πρώτη προσπάθεια πιάσαμε τρία γράμματα, αλλά όχι στη θέση τους. Στη δεύτερη προσπάθεια τα μετακινούμε σε άλλες θέσεις. Αν έχω πιάσει το Σ, πάντα το βάζω τελευταίο. Αν έχω πιάσει Σ και Ε βάζω δεύτερη μαντεψιά ΚΟΡΕΣ. Εδώ είχα ΑΝΣ και έβαλα ΠΟΝΑΣ. Με αυτό «κάρφωσα» το Ν και το Σ ενώ αναγκαστικά το Α θα πάει στη δεύτερη θέση: _ΑΝ_Σ.

Αυτό το πατερνάκι είναι περίεργο για ελληνική λέξη. Δοκιμάζω ΚΑΝΙΣ και πιάνω το Κ σε λάθος θέση, άρα αναγκαστικά στην τέταρτη: _ΑΝΚΣ. Τι κάνει βρουμ βρουμ στη λεωφόρο τη νύχτα; Τανκς, κι έτσι μαθαίνουμε ότι το παιχνίδι δέχεται και δάνειες λέξεις.

Το να έχεις ένα σπάνιο πατερνάκι (άντε, μοτίβο) όπως αυτό είναι καλό διότι συνήθως θα βρεις τη λέξη, αλλά βέβαια ίσως δυσκολευτείς μέχρι να σου έρθει στο μυαλό. Πάντως είναι προτιμότερο παρά να έχεις ένα εύκολο μοτίβο που επιδέχεται πολλές λύσεις διότι στην περίπτωση αυτή πρέπει να μαντέψεις σωστά.

Την πρώτη φορά που έχασα, είχα από την τρίτη προσπάθεια «καρφώσει» τα 4 από τα 5 γράμματα στη θέση τους. Είχα μαντέψει ΜΕΡΟΣ και πήρα πράσινα στο ΕΡΟΣ, άρα έπρεπε στις επόμενες τρεις προσπάθειες να βρω το πρώτο γράμμα στο μοτίβο _ΕΡΟΣ.

Δοκίμασα ΞΕΡΟΣ, δεν ήταν, μετά ΒΕΡΟΣ (κακώς), μετά ΓΕΡΟΣ κι έτσι έχασα διότι ήταν ΙΕΡΟΣ. Υπάρχει εν τω μεταξύ κι άλλη νόμιμη λέξη στο ίδιο μοτίβο: ΘΕΡΟΣ, όπως επίσης και ΛΕΡΟΣ (όχι το νησί, ο λερός).

Κι άλλο ένα παράδειγμα:

ΑΝΕΣΗ

ΚΑΛΟΣ

ΒΑΡΥΣ

ΧΑΡΑΣ

ΨΑΡΑΣ

ΠΑΡΑΣ

Με τη δεύτερη προσπάθεια καρφώνουμε τα Α και Σ. Πρέπει να βρω το άλλο φωνήεν και δοκιμάζω το Υ, αλλά δεν είναι, οπότε σκέφτομαι ότι έχουμε επανάληψη του Α. Πραγματι, στην τέταρτη προσπάθεια έχω καρφώσει τα τέσσερα γράμματα και μου λείπει το αρχικό: _ΑΡΑΣ. Δεν είναι ΧΑΡΑΣ, είδαμε, δεν είναι επίσης ΒΑΡΑΣ (αφού το Β αποκλείστηκε στην τρίτη προσπάθεια), δοκιμάζω ΨΑΡΑΣ, δεν τσιμπάει, δοκιμάζω ΠΑΡΑΣ, μένω ρέστος.

Η σωστή απάντηση ήταν ΤΑΡΑΣ, που είναι μεν οικεία λέξη σε όσους παίζουν και Wordblitz, είναι υπαρκτή (η τάρα, το απόβαρο – της τάρας) αλλά δεν θα την έλεγα και συχνή, όπως λέει ο Δ. Σπινέλλης στην εισαγωγή του.

Αλλά βέβαια αυτό είναι λεπτομέρεια -το Wordle ή Λέλξη αν προτιμάτε είναι ευχάριστο χασομέρι, αρκετά εθιστικό και διασκεδαστικό. Δοκιμάστε το!

ΥΓ Τελειώνοντας το άρθρο, έπαιξα μια τελευταία παρτίδα και πέτυχα ένα ακόμα παράδειγμα που δείχνει ότι όταν το μοτίβο είναι δύσκολο μπορείς να βρεις αμέσως τη λέξη.

Α Ν Ε Σ Η

Η Λ Ι Ο Ν

Γ Η Ι Ν Ο

Βάζω όπως πάντα ΑΝΕΣΗ, παίρνω το Ν και το Η σε λάθος θέση. Δοκιμάζω το Η στην αρχή, σε μια λέξη που περιέχει άλλα δύο φωνήεντα και πιάνω διάνα: το Ι στη θέση του, το Ο, Ν, Η σε λάθος θέση. Έχω ήδη τέσσερα γράμματα, αλλά συμβαίνει το εξής περίεργο: πού θα βάλω το Η; Αναγκαστικά ή δεύτερο ή τέταρτο δηλ. θα έχω το περίεργο σύμπλεγμα ΗΙ ή ΙΗ. Λέξη με ΙΗ αμφιβάλλω αν υπάρχει (ίσως στα αρχαία) και με ΗΙ, αφού σκέφτηκα κάμποσο, βρήκα μόνο το ΓΗΙΝΟ, που ήταν και η λύση.

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *